စစ်ကိုင်း

သိုက်ထွန်း

မြေလတ်အသံ၊ ဇူလိုင် ၄၊ ၂၀၂၅။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ယင်းမာပင်မြို့နယ်အတွင်းရှိ သပိတ်အင်အားစုတွေက စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ မွေးနေ့မှာ “မင်းအောင်လှိုင်အလိုမရှိကြောင်း” ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြတယ်လို့ ဒီလှုပ်ရှားမှုမှာ ပါဝင်ခဲ့သူတွေက မြေလတ်အသံကို ပြောပါတယ်။

ဇူလိုင် ၃ ရက်မှာကျရောက်တဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင်မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ဓာတ်ပုံတွေကို ခြေဖဝါးနဲ့နင်း၊ မီးရှို့မှုတွေလုပ်ပြီး ကျိန်စာတွေတိုက်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“မအလ မွေးနေ့မှာ ပြည်သူတွေက ကြိမ်စာတိုက်နေတယ်။ သူ့ကိုလုံးဝရွံရှာ မုန်းတီးပြီးအလိုမရှိကြောင်းပြသရင်း အသေဆိုးနဲ့သေပါစေလို့ ဆုတောင်းကြိမ်စာတိုက်ခဲ့ကြတာ”လို့ ယင်းမာပင် ဆားလင်းကြီးရွာပေါင်းစုံ သပိတ်ကော်မတီဝင်တဦးက မြေလတ်အသံကိုပြောပါတယ်။

ယခုလိုပြုလုပ်တာဟာ ၎င်းရဲ့ ဘုန်းကံနိမ့်ပါးပြီး အမြန်ကျဆုံးဖို့လည်းရည်ရွယ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အဆိုပါမွေးနေ့အတွက် ယင်းမာပင်မြို့နယ်အတွင်းက အောင်လံလွှင့်မည် ရွှေရေကြည်၊ အောင်လံလွှင့်မည် ဒေါင်းသွေးနီ၊ နောက်ပြန်မလှည့်ကြေးဒီတော်လှန်ရေး၊ ယင်းမာပင်မြောက်ခြမ်းကျေးရွာများသပိတ်၊ ပြည်သူ့အားမာန်သပိတ်စတဲ့ သပိတ်စစ်ကြောင်းတွေက ကျိန်စာတိုက်တာတွေလုပ်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒိန်းဂျား၊ အောင်စိုး

မြေလတ်အသံ၊ ဇူလိုင် ၃၊ ၂၀၂၅။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မုံရွာအခြေစိုက် နမခ နဲ့ မကွေးတိုင်း၊ BPI မြင်းမွေးမြူရေးတပ်တို့မှ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ ဇူလိုင် ၂ ရက်နဲ့ ၃ ရက်မှာ ဘက်ပြောင်းခိုလှုံလာကြတယ်လို့ သက်ဆိုင်ရာတော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေဆီက သိရပါတယ်။

မုံရွာမြို့အခြေစိုက် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်-နမခ ကစစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၄ ဦး လက်နက်တွေနဲ့အတူ ဘက်ပြောင်းခိုလှုံလာခဲ့တယ်လို့ ဇူလိုင် ၃ ရက်ဒီနေ့မှာ မုံရွာမြို့နယ်ပြည်သူ့ ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

ဘက်ပြောင်းလာသူ ၄ ဦးမှာ အသက် ၃၀ ကျော်အရွယ်ရှိပြီး သူတို့ဟာ ၂၀၂၄ အတွင်း လူစားထိုး ပေါ်တာဆွဲခံရပြီးနောက်မှာ စစ်တပ်ထဲကိုရောက်ရှိခဲ့ကြတာလို့ ဆိုပါတယ်။

“သူတို့က ပစတွေဗျ။ ပေါ်တာအစားထိုး ပါလာကြရတာ။ စစ်သက်ကတော့ တနှစ်မပြည့်သေးဘူးဗျ”လို့ မုံရွာမြို့နယ်ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့မှတာဝန်ရှိသူတဦးက ပြောပါတယ်။

အဆိုပါ ၄ ဦးအနက် ၁ ဦးမှာ သေနတ်ပါမလာပေမယ့် ကျန် ၃ ဦးမှာတော့ MA-3 ၂ လက်၊ MA-1 ၁ လက်၊ ကျည်ဘောက် ၈ ခု ပါရှိလာခဲ့တာကြောင့် ဆုချီးမြှင့်ပေးဖို့ပြင်ဆင်ထားတယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

လက်ရှိမှာ တော်လှန်ရေးမှာဝင်ပြီး ပြန်တိုက်ချင်တဲ့သူရှိသလို နေရပ်ကို ပြန်ချင်တဲ့သူလည်းရှိတာကြောင့် မြို့ နယ်ပကဖအနေနဲ့ ၎င်းတို့ဖြစ်ချင်တဲ့ ဆန္ဒအတိုင်း အတတ်နိုင်ဆုံး လုပ်ဆောင်ပေးမှာဖြစ်တယ်လို့ အထက်ပါတာဝန်ရှိသူကပြောပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့မေ ၂၇ ရက်ကလည်း နမခ က စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂ ဦးဟာ MA-1သေနတ် ၂ လက် နဲ့အတူ CDM တွေကိုကူညီထောက်ပံ့ပေးနေ တဲ့ ဒို့အရေးချန်နယ်ဆီကို ဘက်ပြောင်းလာခဲ့သေးတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် မကွေးတိုင်း၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်ရှိ BPI မြင်းမွေးမြူရေးတပ်မှ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁ ဦး ဇူလိုင် ၂ ရက်နေ့လယ် ၁ နာရီလောက်မှာ လက်နက်နဲ့အတူ ဘက်ပြောင်းခိုလှုံလာတယ်လို့ ပခုက္ကူမြို့နယ် နယ်မြေ ၁ ပကဖ ဆီကသိရပါတယ်။

ဘက်ပြောင်းခိုလှုံလာသူဟာ အသက် ၂၉ နှစ်အရွယ် စစ်ကောင်စီတပ်သား မိုးစက်ဖြစ်ပြီး MA 1 အမျိုးအစား သေနတ် ၁ လက်၊ ကျည်ဘောက် ၃ ခု၊ ကျည် ၁၃၅ တောင့်တို့နဲ့အတူလည်း ပါလာတာကြောင့် ဆုငွေ သိန်း ၅၀ ချီးမြှင့်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ကျနော်တို့နဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီးမှ ဝင်လာတာ၊ ကျနော်တို့ကလည်း ကြိုပေးရတဲ့ အပိုင်းတော့ရှိတာပေါ့၊ ကျနော်တို့နယ်မြေထဲအထိတော့ သူဟာသူလာတာ၊ သူအလင်းဝင်ရတဲ့အကြောင်းကတော့ စစ်ကောင်စီတပ်ထဲမှာ မနေချင်တော့လို့ ပြောတယ်၊ တပ်ထဲမှာ အပြင်တွေလည်း မထွက်ရဘူးပြောတယ်၊ လွတ်လပ်မှုလည်းမရှိဘူးလို့ ပြောတယ်၊” လို့ ပခုက္ကူမြို့နယ် နယ်မြေ ၁ ပကဖ တာဝန်ခံက ပြောပါတယ်။

လက်ရှိမှာ တပ်ရင်းမှာထိန်းသိမ်းထားပြီး ဆက်လက်စုံစမ်းမှုတွေလုပ်နေတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

“သူကတော့ လွတ်မြောက်နယ်မြေတနေရာမှာ သွားပြီးလုပ်ကိုင်စားသောက်မယ်တော့ ပြောတယ်၊ အခုလောလောဆယ်တော့ ကျနော်တို့ဆီမှာ ထိန်းသိမ်းထားတယ်”လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းချိန်ကနေ အခုနှစ် ဇူလိုင် ၂ ရက်အထိ ပခုက္ကူမြို့နယ် နယ်မြေ ၁ ပကဖ ဆီကို ဘက်ပြောင်းခိုလှုံလာသူ ၃ ဦးရှိပြီး အောင်သာရွာက ပျူစောထီး ၁ ဦးနဲ့ BPI မြင်းမွေးမြူရေးတပ်ထဲက တပ်သား ၂ ဦးဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

ရွှေဘို၊ ဇွန် ၂၉၊ ၂၀၂၅။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်နဲ့ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်အတွင်းမှာ ၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီကနေ ၂၀၂၅ ဇွန် ၂၈ ရက်အတွင်း မြွေကိုက်ခံရသူ ၉၇ ဦးရှိပြီး အဲ့ဒီထဲက ၃ ဦးသေဆုံးထားတယ်လို့ S&C မီးဘေးစစ်ဘေးပညာရေး ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့ဆီက သိရပါတယ်။

မြွေကိုက်ခံရသူတွေက စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူတွေဖြစ်ကြပြီး တိုက်ပွဲနဲ့ စစ်ကြောင်းထိုးလာတာတွေကြောင့် တောတောင်ထဲနဲ့ လယ်တောတွေမှာ နေထိုင်ကြချိန်မှာ ကိုက်ခံရတာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ဒီဘက်နယ်မြေတွေမှာက အများစုက စစ်ရှောင်ရတာ။ မြို့ရွာမှာနေရတာမဟုတ်ဘဲ ကိုယ့်လယ်ယာ နီးစပ်ရာတောတွေထဲမှာ စစ်ရှောင်ရတာဆိုတော့ ချုံပုတ်တွေပေါတယ်။ လယ်ယာတွေထဲ တဲထိုးပြီး နေရာတာဆိုတော့ အနီးနားချုံပုတ်တွေကနေ အကောင်တွေထွက်တယ်။ အဲလိုတွေကနေ စစ်ရှောင်တွေ ကိုက်ခံရတာ။”လို့ S&C မီးဘေးစစ်ဘေးပညာရေး ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့ တာဝန်ခံက ပြောပါတယ်။

ဒေသခံတွေ ကိုက်ခံရတဲ့ မြွေအများစုက မြွေပွေး၊ မြွေဟောက်အမျိုးအစားမြွေတွေဖြစ်ပြီး သေဆုံးသွားသူ ၃ ဦးက မြွေပွေးကိုက်ခံရလို့ သေဆုံးသူတွေဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

မြွေကိုက်ခံရသူတွေဟာ ဝက်လက်မြို့နယ်မှာ ၂၄ ဦး၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်မှာ ၃၅ ဦး၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်မှာ ၃၈ ဦး စုစုပေါင်း ၉၇ ဦးရှိပြီး အဲ့ဒီထဲကမှ ဝက်လက်မြို့နယ်က ၂ ဦးနဲ့ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်က ၁ ဦးတို့သေဆုံးခဲ့တာ လို့ သိရပါတယ်။

မြွေကိုက်ခံရသူတွေကို မြွေဆိပ်ဖြေဆေးထိုးပေးနိုင်ဖို့ သက်ဆိုင်ရာဒေသအလိုက်က S&C အဖွဲ့ဝင်တွေ ဆီ ဆေးတွေဖြန့်ဝေပေးထားပြီး မြွေကိုက်ခံရပါက သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့ရုံးတွေဆီ အကြောင်းကြားလာရင် ကုသပေးနိုင်တဲ့အခြေနေရှိပါက ချက်ချင်းကုသပေးပြီး ကုသပေးနိုင်တာမရှိပါက အရေးပေါ်ကုသနည်းတွေနဲ့ ပြုစုပြီး သက်ဆိုင်ရာဆေးရုံဆေးခန်းတွေကို လွှဲပြောင်းပေးတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်းမှာ ဆေးဝါးပစ္စည်းသယ်ယူမှု စစ်ကောင်စီဘက်က ကန့်သတ်ထားတာကြောင့် မြွေဆိပ်ဖြေဆေးတွေ ဝယ်ယူသယ်ဆောင်ဖို့ အခက်ခဲပေါင်းများစွာကို ကျော်ဖြတ်သယ်ဆောင်ရလို့ အဖွဲ့တွေမှာ မြွေဆိပ်ဖြေဆေးလုံလောက်မှုတော့မရှိဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

“ဆေးဝါးသယ်ယူကန့်သတ်ခံရတာချင်းတူတူတောင် မြွေဆိပ်ဖြေဆေးသယ်ယူတာကို ပိုပြီးကန့်သတ်ထားတယ်။ ဥပဒေအရဆိုရင်တောင် မြွေဆိပ်ဖြေဆေးသယ်ယူတာက အိုင်ကွန်တွေ လက်နက်တွေသယ်ယူတာနဲ့ တူတူပဲပေါ့နော် ပြစ်မှုက။ နယ်မြေမှာရှိတဲ့ ပြည်သူလူထုရဲ့ အသက်အန္တရာယ်စိုးရိမ်တာဖြစ်လို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်အန္တရာယ်အများခံပြီး သယ်ယူပို့ဆောင်နေရတယ်”လို့ တာဝန်ခံက ဆက်ပြောပါတယ်။

မြွေကိုက်ခံရပါက လူနာ ၁ ဦးကို ကိုက်ခံရတဲ့ မြွေအမျိုးအစား၊ ကိုက်ခံရတဲ့ ဒဏ်ရာအပေါ်မူတည်ပြီး ဆေး ၈ လုံးမှ ၆၀ ကျော်ထိထိုးပေးရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

မြွေဆိပ်ဖြေဆေးထိုးပြီးတဲ့ လူနာတွေထဲမှာ လူကောင်းပကတိပြန်ဖြစ်လာသူတွေရှိသလို ဆေးထိုးရတဲ့အပေါ်မူတည်ပြီး နောက်ဆက်တွဲပြသနာအနေနဲ့ ကျောက်ကပ်ရောဂါဝေဒနာလိုမျိုး ခံစားရသူတွေရှိလာတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒ့ါအပြင်စစ်ရှောင်ပြည်သူတွေ မြွေကိုက်မခံရအောင် နေထိုင်သွားလာနည်း၊ မြွေကိုက်ခံရပြီးပါက နေထိုင်စားသောက်နည်းတွေကို သိရှိအောင် ပညာပေးဟောပြောတာနဲ့ လက်ကမ်းစာစောင်တွေ ဖြန့်ဝေပေးတာကို အလျဉ်းသင့်သလို ပြုလုပ်ပေးနေတယ်လို့ S&C မီးဘေးစစ်ဘေးပညာရေး ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့ တာဝန်ခံက ပြောပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

ဝက်လက်၊ ဇွန် ၂၈၊ ၂၀၂၅။

ဝက်လက်မြို့နယ် ကျောင်းသားများသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင် ကိုမြင့်မြတ်ဦး သတ်ဖြတ်ခံရမှု ၁ နှစ်ပြည့် ချီတက်အလေးပြုခြင်းအခမ်းအနားကို စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဝက်လက်မြို့နယ်အတွင်း ကျေးရွာ ၁ ရွာမှာပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ ဝက်လက်မြို့နယ်ကျောင်သားများသမဂ္ဂ(ဗကသများအဖွဲ့ချုပ်)ထံက သိရပါတယ်။

အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ် ကိုမြင့်မြတ်ဦးဟာ ၂၀၂၄ ဇူလိုင် ၈ ရက်ညပိုင်းမှာ ဝက်လက်မြို့နယ်အတွင်း ကျေးရွာ၁ ရွာရဲ့ သင်္ချိုင်းအနီး အင်တာနက်အသုံးပြုနေစဥ် လူတစုရဲ့သတ်ဖြတ်မှုကိုခံခဲ့ရတာဖြစ်ပြီး ၎င်းကျဆုံးမှု ၁ နှစ်ပြည့်ကို မြန်မာသက္ကရာဇ်နှစ် ၁ နှစ်ပြည့်မြောက်တဲ့ ဇွန် ၂၇ ရက်မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

“ ဇူလိုင်လ ၈ ရက်နေ့ညပိုင်းမှာ ရွာသုသာန်ဘေးက အင်တာနက်ရတဲ့ သစ်ပင်ပေါ်မှာ လိုင်းသွားသုံးတာပေါ့၊ အဲ့အချိန်မှာ ခန့်မှန်းခြေ ၃၊ ၄ ယောက်လောက်ဖြစ်မယ်ထင်တယ်၊ ကျနော်တို့ သံသယယူဆချက်အရတော့၊ အဲ့ဒီ ၃၊ ၄ ယောက်ကလည်လှီးပြီးသတ်သွားတာ” လို့ ကိုမြင့်မြတ်ဦး လုပ်ကြံခံခဲ့ရစဉ်က ဖြစ်စဉ်အကျဉ်းကို ဝက်လက်ဗကသဥက္ကဌက မြေလတ်အသံကို ပြောပါတယ်။

နှစ်ပတ်လည် ချီတက်အလေးပြုပွဲလုပ်ရတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ပတ်သက်လို့ “ ကျနော်တို့က ကျသွားတဲ့ ရဲဘော်ကို ကျနော်တို့စိတ်ထဲမှာ လုံးဝမမေ့ဘူးဆိုတာကို သက်သေပြလိုက်တာပဲ” လို့ ဝက်လက်ဗကသ ဥက္ကဌက ဆိုပါတယ်။

ကိုမြင့်မြတ်ဦးသတ်ဖြတ်ခံရခြင်း ၁ နှစ်ပြည့် အလေးပြုချီတက်ခြင်းအခမ်းအနားကို ဝက်လက်မြို့နယ် ကျောင်းသားများသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်များအပါ ကျောင်းသားသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်အင်အား ၂၀ ဦးထက်မနည်းတက်ရောက်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ကိုမြင့်မြတ်ဦး သတ်ဖြတ်ခံရမှု ၁ နှစ်ပြည့်ပြီးချိန်မှာတော့ ကျူးလွန်သူတွေကို NUG ဝက်လက်မြို့နယ်တရားရေးဌာနက အရေးယူမှုတွေဆောင်ရွက်နေပြီး အမိန့်ချမှတ်တော့မယ်လို့ အထက်ပါဥက္ကဌထံက ပြောပါတယ်။

စာတည်း – ဟိန်းစံ