စစ်ကိုင်း

စစ်ကိုင်း၊ မေ ၁၂၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ချောင်းဦးမြို့နယ်အတွင်း အရေးပေါ်စစ်ရှောင်လာတဲ့ ပြည်သူတွကို We are People တပ်ဖွဲ့က မေလ ၁၀ ရက်မှာ စားသောက်ကုန်တွေကို သွားရောက်လှူဒါန်းခဲ့ပါတယ်။

ချောင်းဦးမြို့နယ်ထဲကို စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့တွေက စစ်ကြောင်းထိုးလာတဲ့အတွက် ဒေသခံပြည်သူများစွာဟာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပါတယ်။ ချက်ချင်းထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်လာတာကြောင့် ဒေသခံပြည်သူတွေအတွက် စားသောက်ဖို့အခက်အခဲတွေနဲ့ ကြုံတွေ့နေရလို့ သွားရောက်လှူဒါန်းရခြင်းဖြစ်တယ်လို့ We are People တပ်ဖွဲ့မှ တာဝန်ရှိသူတဦးက ပြောပါတယ်။

“အဓိကကတော့ ဆန် ၊ ဆီ၊ ဟင်းချက်စရာတွေကို လှူဒါန်းဖြစ်တယ်။ အိမ်ထောင်စုစာရင်းနဲ့ လူဦးရေကိုတော့ အတိအကျမသိရဘူးဗျ။ ရှောင်လာရတဲ့ပြည်သူတွေကတော့များတယ်။ သူတို့ကလည်း ချက်ချင်းထွက်ပြေးလာကြတော့လေ လူဦးရေကိုတော့ တိတိကျကျမသိလိုက်ဘူး။ ကျနော်တို့သွားရောက်လှူဒါန်းရတာကလည်း စစ်ရှောင်တွေနဲ့ မီးဘေးသင့်တွေ နေထိုင်စားသောက်ရေး အဆင်ပြေဖို့အတွက် ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ သွားရောက်လှူဒါန်းခဲ့တာပါ” လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

မိမိတို့တပ်ဖွဲ့အနေနဲ့ သွားရောက်လှူဒါန်းစဉ်မှာလည်း သွားရေးလာရေး ဆိုင်ကယ်အခက်အခဲနဲ့ လမ်းကြောင်း အခက်အခဲတွေကြောင့် စားသောက်ကုန်တွေ ထိခိုက်မှုမရှိအောင် သယ်ဆောင်သွားရတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။ We are People တပ်ဖွဲ့ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းလောက်ကလည်း ချောင်းဦးမြို့နယ်ထဲက စစ်ရှောင်ပြည်သူ ၃ ထောင်ကျော်ကို ကုန်စိမ်းများသွားရောက်လှူဒါန်းခဲ့ပါသေးတယ်။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ချောင်းဦးမြို့ပေါ်က ရပ်ကွက် ၃ ခုနဲ့ ကျေးရွာ ၁ ရွာကို စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေက မေလ ၁၁ ရက် ည ၇ နာရီကျော်မှာ လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ်တွေပစ်ခတ်ပြီး ဝင်ရောက်မီးရှို့ခဲ့ရာ လူနေအိမ် ၃၀၀ ကျော်ပျက်စီးပြီး အမျိုးသားတဦး လက်နက်ထိမှန်သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။

စာတည်း-လင်းဇေ

မြေလတ်အသံ၊ မေ ၁၂၊ ၂၀၂၃။

မြန်မာနိုင်ငံကို ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်လာမယ့် မိုခါမုန်‌တိုင်းကြောင့် မြေလတ်ဒေသတွေမှာ အန္တရာယ်ရှိတဲ့ မုန်တိုင်းရိုက်ခတ်မှုဒဏ်တွေ ခံရနိုင်တယ်လို့ သတိပေးချက်တွေ ထုတ်ပြန်ထားပေမယ့် မကွေးနဲ့ စစ်ကိုင်းက စစ်ရှောင်တွေ မုန်တိုင်းအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်တာတွေ မလုပ်နိုင်ကြဘူးလို့ စစ်ရှောင်တွေနဲ့ ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တွေက ပြောပါတယ်။

မေလ ၁၄ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းမှာ ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းဒေသတွေဖြစ်တဲ့ စစ်တွေ၊ သံတွဲ၊ ကျောက်ဖြူနဲ့ဂွမြို့ကို မုန်တိုင်းစတင် ဝင်ရောက်မှာဖြစ်ပြီး ညနေပိုင်းမှာတော့ မုန်တိုင်းပြင်းအား အမြင့်ဆုံးဖြစ်လာမှာဖြစ်ပြီး ၁၅ရက်နေ့ မနက် ၆နာရီမှာ‌တော့ မြေလတ်ဒေသကို ဝင်ရောက်လာမှာဖြစ်တယ်လို့ မိုးလေဝသခန့်မှန်းသူ ဦးဝင်းနိုင်က ဆိုပါတယ်။

“ကုန်းတွင်းမုန်တိုင်းအနေနဲ့ ဆက်ပြီး ဖြတ်သန်းသွားမဲ့ မကွေးတိုင်း၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းနဲ့ မန္တလေးတိုင်းလိုဒေသတွေမှာ လေပြင်းချည်းတိုက်မှာမဟုတ်၊ မိုးသည်းထန်မှာတွေလည်း ပါလာပါမယ်ဆိုတာ နားလည်ထားဖို့လိုမယ်” လို့ ဦးဝင်းနိုင်က ပြောပါတယ်။

လေပြင်းကြောင့် သစ်ပင်လဲတာ၊ တောင်ကျချောင်းရေဆင်းတာ၊ ရေကြီးရေလွှမ်းတာတွေနဲ့ နောက်ဆက်တွဲအန္တရာယ်တွေအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားကြရမယ်လို့ ဆိုထားပေမယ့် စစ်ရှောင်အများစု ကြိုတင်ပြင်ဆင်နိုင်ခြင်းမရှိဘူးလို့ သိရပါတယ်။

“ကျတော်တို့က စစ်ရှောင်နေရတော့ ထွေထူးပြီးပြင်စရာကမရှိဘူး၊ လယ်တွေကလည်း မစိုက်နိုင်လို့ပစ်ထားရတော့ လယ်ကြည့်စရာလည်းမရှိဘူး၊ လေတိုက်ရင် ခိုလို့ရမယ့်နေရာတွေတော့ရှာထားတယ်၊ သယ်စရာကတော့ ချက်စားရမယ့် အိုးတွေပဲရှိတယ်။”လို့ မကွေးတိုင်းထဲက စစ်ရှောင်တဦးက ပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် စစ်ကိုင်းတိုင်းထဲက ဒေသတချို့မှာ နှမ်းစိုက်ပျိူးထားတာတွေရှိတဲ့အတွက် မုန်တိုင်းလာရင်တော့ နှမ်းတွေ ပျက်စီးနိုင်ပြီး အင်တာနက်ဖြတ်ခံထားရတဲ့နေရာတွေမှာတော့ မုန်တိုင်းသတင်းသိတာ နောက်ကျနေတာတွေလည်းရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ပြင်ဆင်မှုကတော့ မရှိသေးဘူး၊ မီးတွေဖြတ် လိုင်းတွေမရတော့ မုန်တိုင်းသတင်းက မနေ့ကမှ သေချာသိရတာ၊ ရွာတွေမီးရှို့ခံရတဲ့အပူတွေက မပြီးသေးတော့ နောက်တပူ မစဉ်းစားနိုင်ကြဘူး၊ စစ်ရှောင်တွေကတော့ ဒုက္ခရောက်မှာ၊ မုန်တိုင်းရော စစ်ရောအကုန်စုံပြီးတော့ တွေ့မှာဆိုတော့ ကံတရား‌ပဲမူတည်ရတော့မှာပဲ”လို့ စစ်ကိုင်းတိုင်းထဲက စစ်ရှောင်တဦးက ပြောပါတယ်။

ဒေသခံကာကွယ်ရေး‌ရဲဘော်တွေကလည်း နီးစပ်ရာပတ်ဝန်းကျင်ပြည်သူတွေကို သတိပေးတာ၊ ရွှေ့ပြောင်းခိုင်းတာလောက်ပဲလုပ်နိုင်ပြီး မုန်တိုင်းတိုက်လို့ ထိခိုက်ပျက်စီးမှုတွေရှိလာရင်တော့ အကန့်သတ်နဲ့ပဲ ကူညီနိုင်မှာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ခုကတော့ ကျတော်တို့အနေနဲ့ ရှောင်နိုင်ဖို့ပဲ ဦးစားပေးပြီး လုပ်ထားတယ်၊ ကျန်တာတွေတော့ လုပ်နိုင်ခြင်းမရှိသေးဘူး၊ စားဝတ်နေရေးပြင်ဆင်ထားမှုတော့ ရှိပါတယ်၊ ကယ်ဆယ်ရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပစ္စည်းတွေလည်းမရှိတော့ နိုင်တဲ့ဝန်လောက်ပဲ ကယ်ဆယ်ဖို့ ပြင်ဆင်ထားပါတယ်။” လို့ YRAထီးလင်း တာဝန်ရှိသူတဦးက ပြောပါတယ်။

ကုန်းတွင်းမုန်တိုင်းဝင်ချိန် လေပြင်းတိုက်ခတ်မှုကြောင့် ထီးလင်း၊ ဂန့်ဂေါနဲ့ စစ်တွေမှာရှိတဲ့ လေယာဉ်ကွင်းတွေလည်း ပျက်စီးနိုင်ပြီး၊ မုန်တိုင်းအဖျားခတ်မယ့်ဒေသတွေထဲမှာ ပဲခူး၊ ရန်ကုန်၊ ကယားပြည်နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ် စတဲ့ဒေသတွေပါဝင်နေပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ကုန်းတွင်းပိုင်း မုန်တိုင်းဝင်ရောက်ချိန် လေတိုက်နှုန်းက တနာရီကို ၁၃၂ မိုင်ထိ ရှိလာနိုင်တာကြောင့် ရုတ်တရက်အားပိုကောင်းလာတဲ့မုန်တိုင်းနဲ့ ရင်ဆိုင်ရနိုင်ပြီး မုန်တိုင်းဒဏ် ခံစားရမယ့်လူ ၃သန်းထိတိုးလာနိုင်တယ်လို့ GDACSက ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

မုန်တိုင်းကြေညာချက်တွေကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်နဲ့ ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်က ဒေသခံတချို့ ဘေးလွတ်ရာကို တိမ်းရှောင်နေပြီး AA တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကလည်း ကယ်ဆယ်ရေးနဲ့ နေရာချထားရေးတွေကို လုပ်ဆောင်နေပါတယ်။

စစ်ကိုင်းနဲ့ မကွေးမှာရှိတဲ့ စစ်ရှောင်တွေအတွက်တော့ မုန်တိုင်းဒဏ်ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်ဖို့နဲ့ နေရာချထားပေးတာတွေကို လက်ရှိအချိန်ထိ လုပ်ဆောင်ပေးသူမရှိသေးဘူးလို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

စာတည်း-007

ကန့်ဘလူ၊ မေ ၁၁၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ထန်းကုန်းတိုက်နယ်က သရက်ခေါင်းရွာနဲ့ ဖလံချိုင်ရွာကို စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေက မေလ ၁၁ ရက် ဒီနေ့တရက်တည်းမှာတင် စစ်ကြောင်းထိုး မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဖောင်းပြင်မြို့အခြေစိုက် ခမရ ၃၆၈ မှ စစ်သားအင်အား ၁၅၀ ဝန်းကျင်က ဒီမနက် ၆ နာရီလောက်မှာ သရက်ခေါင်းရွာကိုဝင်ရောက်လာပြီး နေအိမ် ၅ လုံးနဲ့ စာသင်ဆောင် ၂ ဆောင်ကို မီးရှို့ခဲ့ပါတယ်။

“သရက်ခေါင်းရွာက အခုလိုမီးရှို့ခံရတာ ဒုတိယအကြိမ်ရှိပါပြီ။ ဧပြီ ၂၉ ရက်နေ့မှာ အဲဒီရွာက စာသင်ဆောင် ၂ ဆောင်မီးရှို့ခံရတယ်။ ရွာကို ၂ ကြိမ်လုံး လာရောက်မီးရှို့တဲ့အဖွဲ့က ခမရ ၃၆၈ တပ်က စခတွေပါပဲ။ အခုအချိန်ထိ ရွာသားတချို့ကသာ ရွာထဲမှာပြန်ဝင်ကြတယ်။ အများစုကတော့ တောတောင်တွေထဲမှာပဲ ပုန်းခိုနေတုန်း”လို့ ကျွန်းလှတက်ကြွလှုပ်ရှားသူများအဖွဲ့မှ တာဝန်ရှိသူက ပြောပါတယ်။

အဲ့ဒီစစ်ကြောင်းဟာ သရက်ခေါင်ရွာကို မီးရှို့ပြီး မနက် ၈ နာရီလောက်မှာတော့ အဲ့ဒီရွာနဲ့ ၁ မိုင်ကျော်ဝေးတဲ့ ဖလံချိုင်ရွာကို ဆက်သွားပြီး မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ပါတယ်။ လက်ရှိအချိန်ထိ ဖလံချိုင်ရွာထဲမှာ စစ်ကောင်စီတပ်တွေ ရှိနေဆဲဖြစ်တဲ့အတွက် မီးလောင်သွားတဲ့ အိမ်ခြေပမာဏကိုတော့ မသိရသေးပါဘူး။

သရက်ခေါင်းရွာမှာ အိမ်ခြေ ၅၀၀နဲ့ ဖလံချိုင်ရွာမှာ အိမ်ခြေ ၈၀ လောက်လောက်ရှိပြီး လက်ရှိမှာ ဒေသခံ ၃၅၀၀ လောက် ရွာကနေ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရကြရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အဲ့ဒီစစ်ကြောင်းဟာ မေလ ၁၀ ရက် မနေ့ကလည်း ကန့်ဘလူမြို့နယ်ရှိ သိုးဘိုးရွာက နေအိမ်တွေကို မီရှို့ခဲ့ပါသေးတယ်။

အခုနှစ် ဧပြီလကုန်ပိုင်းကနေ လက်ရှိမေလ ၁၁ ရက်အထိ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ထန်းကုန်းတိုက်နယ်၊ ဇီးတောတိုက်နယ်နဲ့ ကာဘိုးတိုက်နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာတွေကို စစ်ကောင်စီတပ်က စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်နေတဲ့အတွက် ကျေးရွာ ၂၀ ဆယ်နီးပါးက ဒေသခံပြည်သူ ၂ သောင်းနီးပါး စစ်ဘေးရှောင်နေရတယ်လို့ ကျွန်းလှတက်ကြွလှုပ်ရှားသူများအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ရေးသားထားပါတယ်။

စာတည်း – လင်း