ဆားလင်းကြီး

မြင်းမူ၊ ဧပြီ ၁၅၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဆားလင်းကြီးနယ်က ကျေးရွာတရွာမှာ ဧပြီလ ၁၅ ရက်ဒီမနက်ပိုင်းက ချင်းတွင်းမြစ်ကမ်းဘေးကျေးရွာများ သပိတ်ကော်မတီဝင်တွေနဲ့ ဒေသခံတွေပူးပေါင်းပြီး စစ်အာဏာရှင်ကိုဆန့်ကျင်တဲ့လှုပ်ရှားမှုတခုအဖြစ် မုန့်လုံးသပိတ်ကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။

ဓါတ်ပုံ – အောင်ခန့်ဇော်

ဆားလင်းကြီး၊ ဧပြီ ၄၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်ထဲက မီးဘေးသင့်ပြည်သူတွေကို ဧပြီလ ၄ ရက် ဒီကနေ့ နေ့လယ်စာအတွက် အညာပစ်တိုင်းထောင်လေးများအဖွဲ့ကဦးဆောင်ပြီး ခေါက်ဆွဲကြော်လှူဒါန်းခဲ့ကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။

အိမ်ထောင်စု ၁၂၈ စုက ဒေသခံတွေကို ၁ ဦးလျှင် ၁ ဗူးနူန်းနဲ့ ဗူး ၆၀၀ ကို Mi Mi Lay Lin Family (Australia )ရဲ့ကူညီမှုနဲ့ လှူဒါန်းခဲ့တာလို့ အညာပစ်တိုင်းထောင်လေးများ အဖွဲ့တာဝန်ရှိသူတဦးက ပြောပါတယ်။

အညာပစ်တိုင်းထောင်လေးများအဖွဲ့ဟာ အဟာရကျွေးမွေးလှူဒါန်းတာတွေအပြင် မီးဘေးသင့်ပြည်သူတွေကို မီးဖိုဆောင်သုံးပစ္စည်းတွေ၊ ဆန်နဲ့ဆီတွေကိုလည်း အလှူရှင်တွေကိုယ်စား လှူဒါန်းပေးနေတာလည်းဖြစ်ပါတယ်။

စာတည်း – ရင်ငြိမ်း

စစ်ကိုင်း၊ ဧပြီ ၃၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်ထဲက ကံကုန်းရွာသားတဦးနဲ့ ကျေးရွာ ပကဖတပ်ဖွဲ့ဝင်တဦးကို စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့တွေက သတ်သွားတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလ ၁ ရက်မှာ အင်အား ၈၀ နီးပါးရှိတဲ့ စစ်ကောင်စီစစ်ကြောင်းက ကံကုန်းကျေးရွာထဲကို စစ်ကြောင်း ၂ ကြောင်းခွဲကာ လက်နက်တွေပစ်ဖောက်ဝင်ရောက်လာပြီး နေအိမ်တွေကို မွှေနောက်သွားတဲ့အပြင် ရွာသား တဦးကိုသတ်ပြီး ပကဖအဖွဲ့ဝင်တဦးကိုတော့ ဖမ်းခေါ်သွားပြီးမှ လမ်းမှာသတ်ခဲ့တာလို့ ရွာသားတဦးက ပြောပါတယ်။

“ရွာထဲကို စစ်ကြောင်း၂ကြောင်းခွဲပြီးဝင်လာတာကို ရွာသားတယောက်ကတော့ မသိပဲရွာထဲဝင်မိတော့ အသတ်ခံရတာ။ ပကဖအဖွဲ့ဝင်ကတော့ ကင်းထောက်ရင်းနဲ့ စစ်ကြောင်း ၂ ကြောင်းနဲ့တိုးပြီး ဖမ်းဆီးခံလိုက်ရတာ။ ဖမ်းခေါ်သွားပြီးလမ်းမှာလည်းနှိပ်စက်သွားတယ်”လို့ဆိုပါတယ်။

အသက် ၄၀ နှစ်အရွယ် ကျေးရွာပကဖ ရဲဘော်ကို ဒုံးတောရွာဘက်ကို ဖမ်းခေါ်သွားပြီးမှ သတ်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး၊ သူရဲ့အလောင်းကို ဧပြီလ ၃ ရက်ဒီနေ့မနက်ပိုင်းမှ ဒုံတောရွာမြောက်ပိုင်းရှိ ကိုင်းတောထဲမှာ တွေ့ရှိခဲ့တာပါ။

“ရွာသားတယောက်ကတော့ အသက် ၃၀ လောက်ရှိမယ်၊ ပကဖရဲဘော်ရဲ့ အသက်ကတော့ ၄၀ ကျော်ပေါ့။ သူတို့တွေကို သဂြိုလ်ပေးလိုက်ပါပြီ၊ ပကဖ ဦးလေးကိုတော့ သူတို့နှိပ်စက်လို့ ဝမှသတ်သွားတာ၊ ကံကုန်းရွာထဲကို စခ တွေက မကြာခဏဝင်တာမျိုးတွေရှိတယ်၊ အခုလိုလုပ်တာကတော့ ပထမအကြိမ်ပါ” လို့ ဆိုပါတယ်။

အသတ်ခံရသူတွေရဲ့ နာမည်နဲ့ အသေးစိတ်အချက်အလက်တွေကိုတော့ မြေလတ်အသံက ဆက်လက်စုံစမ်းနေဆဲပါ။

အဲ့ဒီစစ်ကောင်စီတပ်တွေဟာ မုံရွာအခြေစိုက် အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကဖြစ်ပြီး လက်ရှိမှာတော့ မုံရွာ – ချင်းတွင်းတံတားအနောက်ဘက်ရှိ ရွှေတောင်ဦးဘုရားဘက်မှာ ရှိနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

စစ်ကိုင်း၊ ဧပြီ ၃၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ် အခြေစိုက်အဖွဲ့တခုဖြစ်တဲ့ Salingyi Border Task Force အဖွဲ့ဝင် ရဲဘော်တဦးရဲ့ (၂၇) နှစ်ပြည့် မွေးနေ့ကို တောတွင်းတနေရာမှာ ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ချစ်သူကောင်မလေးက အဝေးကနေ ကိတ်မုန့်နဲ့လက်ဆောင်တွေပို့ပေးခဲ့ပြီး ယမန်နေ့ ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့က စခန်းမှာရှိတဲ့ ရဲဘော်တွေနဲ့တူတူ မွေးနေ့ပွဲကျင်းပခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

“သူ့ကောင်မလေးက အဝေးကနေ ချိတ်ဆက်ပြီး ကျနော်တို့ကို suprise လုပ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုခဲ့တာ။ သူ့ကောင်မလေးပို့ပေးလိုက်တဲ့ suprise box နဲ့ မွေးနေ့ကိတ်ကို ရဲဘော်လေးတွေက သွားယူပေးထားပြီး suprise လုပ်ခဲ့ကြတာ။ အဝေးကဆိုတော့ ရောက်လာလိမ့်မယ် ထင်မထားဘူးလေ။ အံ့သြသွားပြီး မျက်ရည်တွေ ဝဲလာတော့တာပဲ” လို့ ရဲဘော်တဦးက ပြောပါတယ်။

တပ်ရင်းမှာ ပထမဆုံးပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ မွေးနေ့ပွဲဖြစ်ပြီး အဖွဲ့အနေနဲ့ လက်နက်ခဲယမ်းပဲ အဓိကထားထုတ်နေရလို့ ကျွေးမွေးတာတော့ မလုပ်နိုင်ခဲ့ဘူးလို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – 007

စစ်ကိုင်း၊ မတ် ၂၆၊ ၂၀၂၃။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်မြောက်ခြမ်း၊ ညောင်ပင်ကြီးရွာနားက Myanmar Wanbao Mining Copper Limited ကို စစ်ကောင်စီနဲ့မပတ်သက်ဖို့ ဒရုန်းနဲ့ ဗုံး ၂ လုံးချကာ သတိပေးတိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ယမန်နေ့ မတ်လ ၂၅ ရက်မနက် ၈ နာရီလောက်က တိုက်ခိုက်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး စစ်ကောင်စီနဲ့ဆက်လက်မပတ်သက်ဖို့၊ စစ်ကောင်စီတပ်တွေကိုလက်ခံမထားဖို့၊ စားနပ်ရိက္ခာထောက်ပံ့မှု လုပ်နေတာတွေကို ရပ်တန်းကရပ်ဖို့ သတိပေးတဲ့အနေနဲ့ တိုက်ခိုက်ခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ဝမ်ပေါင်လုပ်ကွက်ထဲကို တခု၊ စစ်သားတွေစောင့်နေတဲ့ဂိတ်ကိုတခု တိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်၊ ဝမ်ပေါင်က စစ်သားတွေလက်ခံတယ်၊ စစ်ကြောင်းလာရင် ဝမ်ပေါင်က ကားတွေနဲ့ အကြိုအပို့လုပ်တယ်၊ ရိက္ခာတွေပေးတယ်၊ ဝမ်ပေါင်ထဲကနေ ဘေးနားကရွာတွေကို စစ်ကြောင်းထိုး မီးရှို့တာတွေလုပ်တယ်၊ ကုမ္မဏီက အကြီးကဲတွေအနေနဲ့ ဒါမျိုးတွေဆက်လုပ်နေမယ်ဆို ကျနော်တို့က စပြီးတိုက်ခိုက်တော့မှာပါ” လို့ Salingyi Special Task Force တာဝန်ခံ ကိုဖိုးဇေက ပြောပါတယ်။

မတ်လ ၂၄ ရက်မှာ မုံရွာကနေထွက်လာတဲ့စစ်ကြောင်းကို ဝမ်ပေါင်ကုမ္မဏီထဲမှာရှိတဲ့ စစ်တပ်သုံးကားတွေနဲ့ သွားကြိုတဲ့အပြင် ကုမ္မဏီမှာညအိပ်နားပြီးနောက် မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့မှာတော့ ဆားလင်းကြီးမြို့ပေါ်မှာ ၃ နေရာခွဲကာနားပြီး ရွာတွေကို စစ်ကြောင်းထိုးဖို့ ပြင်နေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အဆိုပါဝမ်ပေါင်ကြေးနီကုမ္မဏီဟာ စစ်ကောင်စီတပ်တွေ စစ်ကြောင်းထွက်ရင် တပ်သားတွေစားဖို့ ထမင်းဘူးတွေ ထုပ်ပေးလေ့ရှိပြီး ဝမ်ပေါင်ထဲကနေထွက်ပြီး ရွာတွေကို စစ်ကြောင်းထိုးမီးရှို့နေတာ ၄ ကြိမ်ရှိပြီလို့ ဆိုပါတယ်။

“ကုမ္မဏီအနေနဲ့ သီးသန့်ရပ်တည်နေမယ်ဆို တိုက်ခိုက်စရာအကြောင်းမရှိဘူး၊ တိုက်ဖို့ဆန္ဒလည်းမရှိဘူးဗျ၊ စစ်ကောင်စီကို အထောက်ပံ့ဖြစ်စေတဲ့ အရာတွေလုပ်နေလို့ တိုက်ခိုက်ရတာ၊ ဝမ်ပေါင်ထဲကထွက်ပြီးစစ်ကြောင်းထိုးတာ ၄ ခေါက်ရှိပြီ၊ အဲ့စစ်ကြောင်းတွေအတွက် ရိက္ခာလုပ်ပေးတယ်၊ ရှေ့ ၃ ခေါက်‌က ကျောက်ဖြူတိုင်၊ မိုးကြိုးပြင်၊ ဖောင်းကတာ အဲ့ရွာတွေ မီးရှို့ခံရတယ်” လို့ ပြောပါတယ်။

အဆိုပါ Myanmar Wanbao Mining Copper Limitedဟာ စစ်အာဏာသိမ်းတဲ့ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ လလယ်လောက်ကတည်းက ဝန်ထမ်းတွေ CDM လုပ်လို့ ကုမ္မဏီပိတ်ထားခဲ့တာဖြစ်ပြီး အခုကတော့ စစ်ကောင်စီတပ်တွေ အဝင်ထွက်ပြုလုပ်နေတဲ့နေရာတခုဖြစ်နေပြီလို့ သိရပါတယ်။