သေဆုံး

မြိုင်၊ ဇွန် ၁၆၊ ၂၀၂၅။

မကွေးတိုင်း၊ မြိုင်မြို့နယ်တောင်ပိုင်း ဇီးတောကျေးရွာ ဘုန်းကြီးကျောင်းကို စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် အမျိုးသမီး ၁ ဦးသေဆုံးပြီး ၇ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

ဇွန် ၁၆ ရက် နေ့လယ် ၁ နာရီခွဲမှာဂျက်ဖိုက်တာ ၁ စီးက ပေါင် ၅၀၀ ဗုံး ၁ လုံးကြဲချတာကြောင့် အိမ်ခြေ ၁၅၀ ကျော်ရှိ ဇီးတောကျေးရွာကဘုန်းကြီးကျောင်းပေါ်ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ဇီးတောကျေးရွာ ဘုန်းကြီးကျောင်းကိုတိုက်ခိုက်တာပါ၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းထဲမှာက ကမ္မနဲ့ပေါက်လမ်း အနီးတဝိုက်ကပြည်သူတွေနေတာပါ၊ ပေါင် ၅၀၀လို့ ယူဆရပါတယ်၊ ဘုန်းကြီးကျောင်း နဲ့ စေတီပုထိုးများပျက်စီးသွားခဲ့ရပါတယ်၊” လို့ ဇီးတောရွာခံတဦးကပြောပါတယ်။

ဒီဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အမျိုးသမီး ၁ ဦးသေဆုံးပြီး နောက်ထပ်ဒေသခံ ၇ ဦးဒဏ်ရာရကာ ကလေးငယ်တွေလည်းသတိလစ်မေ့မျောတာတွေဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန် ၁၅ ရက်ကလည်း မြိုင်မြို့နယ်၊ တွင်းမကျေးရွာက စစ်ဘေးရှောင်တောတိုက်တွေကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဂျက်ဖိုက်တာ ၁ စီးနဲ့ ဗုံး ၂ လုံးကြဲချသွားပါသေးတယ်။

စာတည်း – လင်း

မြေလတ်အသံ၊ ဇွန် ၁၃၊ ၂၀၂၅။

မန္တလေး၊ အိုးဘိုထောင်မှာ ငလျင်ကြောင့်ဒဏ်ရာပြင်းထန်စွာရရှိခဲ့တဲ့ နိုင်ငံရေးအကျဥ်းသား ၁ ဦး ဆေးကုသနေရင်း သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဇွန် ၁၃ ရက်ဒီကနေ့မှာ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာနိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကွန် (PPNM)က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

သေဆုံးသူမှာ ထောင်ဒဏ် ၁၈ နှစ်ကျခံနေရတဲ့ ဦးမော်ထူး ၅၄ နှစ်ဖြစ်ပြီး သူရရှိခဲ့တဲ့ လည်ပင်းနဲ့ဦးခေါင်းဒဏ်ရာတွေကို မန္တလေးမြို့ ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးမှာ ခွဲစိတ်ကုသမှု ၂ ကြိမ်ခံယူပြီးနောက် ကိုမာဝင်သွားကာ ဇွန် ၁၃ ရက်မှာသေဆုံးခဲ့တာလို့ဆိုပါတယ်။

“မူလ(ဒဏ်ရာရတဲ့အချိန်)က ပြင်ပဆေးရုံကိုဆေးကုသခွင့်မရခဲ့ဘဲနဲ့ သင်္ကြန်နောက်ပိုင်းမှာမှ ထောင်ပြင်ပဆေးရုံဖြစ်တဲ့ မန္တလေးဗဟိုဆေးရုံကို ပို့ဆောင်ကုသခွင့်ရခဲ့တယ်။ သို့သော်လည်းပဲ သူက အခြေခံမိသားစုကမွေးဖွားလာသူ ဖြစ်တဲ့အတွက် မိသားစုကငွေကြေးမတတ်နိုင်တဲ့အခါမျိုးမှာ ခွဲစိတ်ကုသစရိတ်မရှိတာအတွက် အခုလို ဆုံးရှုံးရတာဖြစ်တယ်။”လို့ PPNMမှဦးဆောင်ကော်မတီဝင် ကိုသိုက်ထွန်းဦးက ပြောပါတယ်။

ဦးမော်ထူး ဆေးကုသရန်နဲ့ ခွဲစိတ်ခကုန်ကျစရိတ်မှာ စုစုပေါင်းငွေကျပ်သိန်း ၈၀ ခန့်လိုအပ်‌သော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကွန်ရက်(PPNM)မှ ၁,၃၆၀,၀၀၀ ကျပ်ကို ကူညီပေးနိုင်ခဲ့ပြီး ထပ်မံခွဲစိတ်ကုသမှုရရှိရန် ငွေကြေးကြိုးစားရှာဖွေနေစဉ်အတွင်း အခုလိုသေဆုံးခဲ့ရတာလို့ သူကဆိုပါတယ်။

ဦးမော်ထူးဟာ ပြီးခဲ့တဲ့၂၀၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂ ရက်မှာ မန္တလေးတိုင်း၊ ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်၊ ချမ်းမြသာစည်ရဲစခန်းမှာ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရပြီးနောက် ပုဒ်မ ၅၀၅ -က၊ ၅၀(ည) တို့နဲ့ တရားစွဲဆိုခံရပြီးနောက် ထောင်ဒဏ် ၁၈ နှစ် ကျခံနေရသူဖြစ်ပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့မတ် ၂၈ ရက်က လှုပ်ခတ်ခဲ့တဲ့ငလျင်ကြောင့် မန္တလေးအိုးဘိုထောင်မှာ အဆောက်အဦတချို့ပြိုကျပျက်စီးခဲ့ရာ အကျဥ်းသား၊ အကျဥ်းသူ ၆၄ ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး ဒဏ်ရာရရှိသူ ၁၄၀ ဦးအထက်ရှိခဲ့တယ် လို့ PPNM ရဲ့အချက်အလက်အရ သိရပါတယ်။

ထောင်တွင်းဆေးဝါလုံလောက်စွာမရရှိတာကြောင့် ၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီကနေ ဇွန် ၁ ရက်အတွင်း သေဆုံးခဲ့တဲ့ နိုင်ငံရေးအကျဥ်းသား/အကျဉ်းသူ ၁၀ ဦးရှိခဲ့တယ်လို့လည်း PPNM က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

မြေလတ်အသံ၊ ဇွန် ၁၃၊ ၂၀၂၅။

အကျဥ်းထောင်တွင်းဆေးဝါးမလုံလောက်တာကြောင့် ၅ လအတွင်း နိုင်ငံရေးအကျဥ်းသူ/သား ၁၀ ဦးသေဆုံးခဲ့တယ်လို့ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာနိုင်ငံရေးအကျဥ်းသားများကွန်ရက်-PPNM ဆီက သိရပါတယ်။

ဒီအရေအတွက်ဟာ ၂၀၂၅၊ ဇန်နဝါရီလကနေ ဇွန် ၁ ရက်အထိ PPNM ကပြုစုထားတဲ့ အချက်အလက်မှတ်တမ်းဖြစ်ပြီး အိုးဘိုထောင်မှ ၄ ဦး၊ သာယာဝတီထောင်မှ ၂ ဦး၊ ဒိုက်ဦးထောင်မှ ၂ ဦး၊ ကသာထောင်မှ ၁ ဦး၊ မြောင်းမြထောင်မှ ၁ ဦးတို့ဖြစ်ပါတယ်။

“အကျဥ်းထောင်တွေ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုလုံလောက်စွာမရရှိလို့ ကျဆုံးရသူ ၁၀ ဦးရှိပါတယ်။ ဒီအထဲမှာတော့ နိုင်ငံရေးအကျဥ်းသူ ၁ ဦးနဲ့ကျန်တာကတော့ နိုင်ငံရေးအကျဥ်းသား ၉ ဦး ဖြစ်ပါတယ်”လို့ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာနိုင်ငံရေးအကျဥ်းသားများကွန်ရက် (PPNM) မှ ဦးဆောင်ကော်မတီဝင် ကိုသိုက်ထွန်းဦးကပြောပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ မေ ၂၃ ရက်ကလည်း သာယာဝတီအကျဥ်းထောင်မှာ ထောင်ဒဏ် ၁၀ နှစ် ချမှတ်ခံထားရတဲ့ နိုင်ငံရေးအကျဥ်းသား ဦးကျော်စိုး(ခ)ဦးဇော်မှာ ဆေးဝါးစောင့်ရှောက်မှု လုံလောက်စွာမရရှိတာကြောင့် နှလုံးရောဂါ၊ သွေးတိုးရောဂါဝေဒနာတို့နဲ့သေဆုံးခဲ့ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ကိုကျော်စိုးက ထောင်မှာရောဂါဝေဒနာခံစားခဲ့ရတာ တော်တော်ကြာပြီ။ သူ့ဆီကိုအိမ်ကနေပို့တဲ့ဆေးတွေဆိုလို့ရှိရင် ပုံမှန်အားဖြင့်ကမရောက်တာများတယ်။ ရောက်တယ် ဆိုလို့ရှိရင်လည်း အဖြတ်ခံရတာများတယ်။ အချိန်မီမရောက်ဖြစ်တာတွေလည်း များတယ်။ အဲ့တာတွေကြောင့် ကျဆုံးခဲ့ရတာဖြစ်တယ်”လို့ PPNM မှရုံးတာဝန်ခံ လင်း ကပြောပါတယ်။

ဦးကျော်စိုးမှာ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၁၊ နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက်က လှည်းကူးမြို့နယ်၊ လှည်းကူးမြို့မရဲစခန်းမှာ ပုဒ်မ ၅၀(ဈ)နဲ့ ဖမ်းဆီးတရားစွဲဆိုခံခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်။

ဦးကျော်စိုးအပါအဝင် အထက်ပါသေဆုံးသူ ၁၀ ဦးဟာ ဆီးကျောက်ရောဂါ၊ နှလုံးဖောက်တာ၊ အစာအိမ်ရောင်ရောဂါ၊ သွေးတိုး၊ ဆီးချို၊ နှလုံး၊ အသည်းရောဂါ၊ အနာကြီးရောဂါ၊ လည်ချောင်း ကင်ဆာ၊ ဦးနှောက်သွေးကြောပြတ်ရောဂါ၊ အတက်ရောဂါတို့နဲ့ သေဆုံးသူခဲ့ရတာ ဖြစ်တယ်လို့ PPNM ရဲ့မှတ်တမ်းအရသိရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ၎င်းတို့ထဲမှာ ၅၁ (ဂ)၊ ၅၂ (ခ)၊ ၂၃ (က)၊ ၅၀၅ (က)၊ ၁၉ (စ)၊ ၁၂၄ (က)၊ ၅၂ (က)၊ ၅၀ (ည)၊ ၄၉၊ ၅၂ (က၊ခ) စတဲ့ပုဒ်မတွေနဲ့ ထောင်ဒဏ်အသီးသီးချမှတ်ခံထားရသူတွေလည်းပါဝင်ပါတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၁၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်ကနေ ၂၀၂၅၊ ဇွန် ၁၂ ရက်အထိ စစ်ကောင်စီနဲ့ ၎င်းတို့ရဲ့ လက်ပါးစေတွေကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရတဲ့ ဒီမိုကရေစီရေးလှုပ်ရှားသူတွေနဲ့ ပြည်သူစုစုပေါင်းမှာ ၆,၇၉၅ ဦး ရှိခဲ့တယ်လို့ နိုင်ငံရေးအကျဥ်းသားများကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း – AAPPက ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အာဏာသိမ်းဖြစ်စဥ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသူ စုစုပေါင်း ၂၉,၂၇၂ဦးရှိပြီး အဲဒီထဲကမှ ၂၂,၁၂၀ ဦးမှာ ထိန်းသိမ်းခံနေရဆဲဖြစ်ကာ ထိန်းသိမ်းခံနေရသူတွေအနက်မှ ၁၀,၈၂၇ ဦးမှာ ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ခံထားရတယ်လို့ AAPP ကဆိုထားပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

ကမ္မ၊ ဇွန် ၁၁၊ ၂၀၂၅။

မကွေးတိုင်း၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ ကမ္မမြို့အနီး ဆုံကုန်းကျေးရွာမှာ စစ်ကောင်စီတပ်ကလေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲခဲ့တာကြောင့် ဒေသခံအမျိုးသား ၁ ဦးဗုံးစထိမှန်သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ အညာမြေအရပ်ဖက် အဖွဲ့အစည်းမှ တာဝန်ရှိသူတဦးကပြောပါတယ်။

ဇွန် ၁၀ ရက်မနေ့ကမနက် ၈ နာရီလောက်ကစပြီး ၁၀ ကြိမ်ထက်မနည်းဗုံးကြဲခဲ့တာကြောင့် ဆုံကုန်းရွာလည်ရှိ ဓမ္မာရုံအနီးတဝိုက်ကိုကျရောက်ပြီး အသက် ၃၀ အရွယ်အမျိုးသားကို ထိမှန်သေဆုံးခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

“၈ နာရီဝန်းကျင်လောက် အိမ်သာတက်နေရင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရတာ၊ ရွာလယ်ဓမ္မာရုံနား ကျတာကနေ အစမှန်တာထင်တယ်။ မရှောင်ပဲရွာမှာကျန်ခဲ့တဲ့လူ (ထိတာ)။ အခြားပျက်စီးမှု အသေးစိတ်မသိရသေးဘူး”လို့ အညာမြေအရပ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းမှ တာဝန်ရှိသူတဦးကဆိုပါတယ်။

ကမ္မမြို့ပေါ်ကို စစ်ကောင်စီတပ်ဘက်က ကားအစီးရေ ၁၁၈ စီး၊ စစ်အင်အား ၄၀၀ ခန့်ရောက်တဲ့ ဇွန် ၆ ရက်ကစတင်ပြီး ကမ္မမြို့အနီးတဝိုက်ကိုလေကြောင်းကနေ နေ့စဉ်နီးပါးဗုံးကြဲချနေတာဖြစ်ပြီး မနေ့ကဗုံးအလုံးရေ ၃၀ ကျော်ကြဲချခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

“နေ့တိုင်းလာနေတာပါ။ ပါရာမော်တာလာတယ်၊ Y 12 လာတယ်၊ ဒရုန်းနဲ့လာတယ်၊ (မနေ့က) ၃၆ လုံးချပြီး အကြိမ်ရေအနေနဲ့ Y 12 ၁၅ ကြိမ်၊ ပါရာမော်တာ ၂ ကြိမ်ဗျ”လို့ အညာမြေအရပ်ဖက် အဖွဲ့အစည်းမှတာဝန်ရှိသူတဦးကဆိုပါတယ်။

ဇွန် ၆ ရက် နေ့လယ် ၂ နာရီခန့်မှာ ကမ္မမြို့အနောက်ဘက်ကို စက်တပ်လေထီးနဲ့ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ကမ္မမြို့အနောက်ဘက်ရှိ ဂျိုးပျံရပ်ကွက်၊ မကျီးသုံးပင်ရွာ၊ သံဘိုရွာအနီးတို့ကိုလည်း ဇွန် ၇ ရက် ညနေ ၅ နာရီဝန်းကျင်မှာလေကြောင်းကနေ ၁၁ ကြိမ်၊ ဗုံးအလုံးရေ ၃၀ ကျော်ကြဲချခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒေသခံတွေလည်းနေရပ်ကထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြတာကြောင့် ထိခိုက်ပျက်စီးမှုအခြေအနေတွေကိုတော့ အတည်မပြုနိုင်သေးပါဘူး။

ကမ္မမြို့ပေါ်ရောက်ရှိနေတဲ့စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဟာ မေ ၂၉ ရက်မှစတင်ကာ ပခုက္ကူအခြေစိုက် တပ်မ ၁၀၁ ကနေထွက်ခွာလာတဲ့စစ်ကြောင်းဖြစ်ပြီး လက်ရှိမှာ မြို့ပေါ်စျေးကိုလည်း ဖွင့်ခိုင်းထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

“ကမ္မထဲက ၁ အိမ်မီးရှို့တယ်လို့တော့ ကြားတယ်။ ပြည်သူအချို့ရှိတယ်လို့ ပြောတယ်။ စျေးကိုလည်းဖွင့်ခိုင်းတယ်။ ဘယ်သူမှတော့သွားမဝယ်ရဲဘူး။ အသက်ကြီးတဲ့စျေးသည်အများစုတော့ ဖွင့်ရတယ်ပြောတယ်။ ဒီနေ့ကတော့စစ်ကြောင်း‌ရွှေ့ဖို့လှုပ်နေတာပြင်ဆင်တဲ့သဘောပါ”လို့ အညာမြေအရပ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းမှ တာဝန်ရှိသူတဦးကဆိုပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ပေါက်မြို့နယ်၊ ရေပြာဘက်မှာလည်း တပ်မ ၁၀၁ က နောက်ထပ်စစ်အင်အား ၂၅၀ ရောက်ရှိနေတယ်လို့ သိရပြီး စစ်ကြောင်း ၂ ခုပေါင်းမယ်အခြေအနေရှိတယ်လို့လည်းသူက ခန့်မှန်းပါတယ်။

စာတည်း – လင်း