ဒေသခံ

ပေါက်ခေါင်း၊ ဇူလိုင် ၂၊ ၂၀၂၅။

ပဲခူးတိုင်း၊ ပေါက်ခေါင်းမြို့နဲ့အုတ်တွင်းမြို့ကိုဆက်သွယ်ထားတဲ့ ရိုးမလမ်းပေါ်က လမ်းပိုင်း ၄ နေရာ ဖျက်ဆီးခံထားရတာကြောင့် ဒေသခံတွေသွားလာရေးခက်ခဲနေတယ်လို့ ပြည်ခရိုင် တပ်ရင်း ၃၆၀၂ တပ်ရင်း တာဝန်ရှိသူတွေဆီက သိရပါတယ်။

ဇွန် ၃၀ ရက်မှာ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်၊ နီပါး‌ဆေးရွာ နဲ့ တောင်လည်ရွာကြား ဂွေးပင်ကုန်းနေရာ၊ ဇူလိုင် ၁ ရက်မှာ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်၊ စမ်းကုန်းကျေးရွာနဲ့ ကြို့ကုန်းကျေးရွာကြားလမ်းပိုင်း၊ ညောင်ကုန်းရွာအနီးလမ်းပိုင်း၊ အုတ်တွင်းမြို့နယ်အပိုင် တောက်တဲ့ကျေးရွာအနီးလမ်းပိုင်းတို့ကို တောင်လည်တာဝါတိုင်ရဲကင်းတာဝန်ကျ စစ်ကောင်စီဗိုလ်ကြီး အောင်မြင့်မြတ်နဲ့အဖွဲ့က ဘက်ဟိုးတွေနဲ့တူးပြီးလမ်းကို ဖျက်ဆီးလိုက်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“လမ်းပိုင်းကိုဖျက်ဆီးလိုက်လို့ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးအပါအဝင်ပေါ့နော် အခက်အခဲရှိသွားတယ်။ အခုဆိုရင် လမ်းပိုင်းဖျက်ဆီးလိုက်လို့ ဆိုင်ကယ် ၁ စီးကို ၃ ယောက်မ (သယ်) ပြီးသွားဖို့တောင် အဆင်မပြေဘူး။ အခြားလမ်းပိုင်းတွေက သွားဆိုတာလည်း မိုးတွင်းဆိုတော့ တော်တော်အခက်အခဲ ဖြစ်တယ်။ သွားဖို့အဆင်မပြေကြဘူး။”လို့ ပြည်ခရိုင် တပ်ရင်း ၃၆၀၂ တပ်ရင်း တာဝန်ခံက ပြောပါတယ်။

အခုလိုလမ်းပိုင်းတွေကိုဖျက်ဆီးတာဟာ ပဲခူးရိုးမပေါ်မှာ ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တွေ အခြေပြုနေထိုင်နေတာကြောင့် စစ်ကောင်စီဘက်က ရိက္ခာဖြတ်တောက်ချင်တဲ့အတွက်လုပ်ဆောင်တာနဲ့ မြို့တွေထဲကို ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တွေမလာနိုင်အောင် လုပ်ဆောင်တာဖြစ်နိုင်တယ်လို့ သူက ခန့်မှန်းပါတယ်။

လက်ရှိမှာ အနက် ၄ ပေခန့်၊ အကျယ်ကတ္တရာလမ်းနယ်ကုန်အထိ ဆိုင်ကယ် ၁ စီးလောက်တောင် သွားမရအောင် ဖျက်ဆီးထားတယ်လို့ဆိုပါတယ်။

ဒါ့ကြောင့် အဲ့ဒီလမ်းပိုင်းတွေကို အဓိကအသုံးပြုနေကြတဲ့ နီပါး‌ဆေးရွာ ၊ တောင်လည်ရွာ၊ စမ်းကုန်း၊ ကြို့ကုန်း၊ ညောင်ကုန်း၊ ဂွေးပင်ကုန်း၊ ညောင်ဝန်း၊ ဘော်ဒါ၊ ဘော်လန်ကြီးရွာတွေအပါအဝင် ကျေးရွာပေါင်း ၁၅ ရွာခန့် သွားလာရေးခက်ခဲသွားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

လမ်းပိုင်းဖြတ်တောက်ခံထားရလို့ ကျေးရွာတွေကထွက်ရှိတဲ့ ရာသီ သီးနှံ၊ စပါးတွေတင်ပို့ရောင်းချဖို့၊ စားသောက်ကုန်တွေဝယ်ယူဖို့ အခက်အခဲတွေဖြစ်ပေါ်နေပြီး ရေရှည်မှာ ဒေသတွင်းကုန် စျေးနှုန်းမြင့်တက်တာနဲ့ ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေကြောင့် ဒေသခံတွေမသေသင့်ဘဲ သေဆုံးတာတွေလည်း ရှိလာနိုင်တယ်လို့ အထက်ပါတာဝန်ခံကပြောပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လအတွင်းမှာ ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်၊ အိုက်စောင့်ရွာနဲ့ဘော်ဒါကျေးရွာကို စစ်ကောင်စီအဖွဲ့တွေက စစ်ကြောင်းထိုးပြီး မီးရှို့ခဲ့တဲ့အတွက် ဒေသခံတွေထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရသေးတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

မြေလတ်အသံ၊ ဇွန် ၃၀၊ ၂၀၂၅။

ရခိုင်ပြည်နယ်၊ တောင်ကုတ်မြို့နယ်ကလာတဲ့ဒေသခံ ၄၆ ဦးကို ပဲခူးတိုင်း၊ ပြည်မြို့၊ နဝဒေးတံတားဂိတ်ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကဖမ်းဆီးပြီးနောက် စစ်သင်တန်းပို့နေတယ်လို့ အဖမ်းခံရသူတွေရဲ့မိသားစုနဲ့ နီးစပ်သူတွေဆီက သိရပါတယ်။

ဇွန် ၂၅ ရက်မှာ အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီး ၂၀ ဦး ဇွန် ၂၇ ရက်မှာ အသက် ၁၆ နှစ်ကနေ ၃၀ နှစ်ကြားရှိအမျိုးသား၊ အမျိုးသမီး ၃၀ ဦးကိုဖမ်းဆီးခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

“နောက်ဆုံးအဖြတ် (ဇွန် ၂၇ ရက်နေ့က အဖမ်းခံရသူတွေ)ရဲ့ ရှေ့ကအဖွဲ့ (ဇွန် ၂၅ ရက်နေ့က အဖမ်းခံရသူတွေ)ဟာ စစ်သင်တန်းပို့လိုက်ပြီလို့သိရတယ်။ ဘယ်နေ့ပို့တယ်ဆိုတာ မသိရဘူး။ အရေအတွက်လည်း မသိရသေးဘူး”လို့ အဖမ်းခံတောင်ကုတ်ဒေသခံတွေနဲ့ နီးစပ်သူအမျိုးသားတဦးက ပြောပါတယ်။

ဖမ်းဆီးခံရသူတွေကို ပြည်မြို့အခြေစိုက် အမှတ် ၉၅၉ အလုပ်ရုံတပ်ခွဲ(လျှပ်/စက်) (လလစ ၉၅၉) တပ်ရင်းမှာထားရှိပြီး အဲ့ဒီကနေစစ်သင်တန်းပို့နေတာလို့ ဆိုပါတယ်။

၂၇ ရက်နေ့ဖမ်းဆီးခံရသူတွေထဲက အသက် ၄၀ နဲ့ ၅၀ ကြားရှိအမျိုးသား ၁ ဦးနဲ့ အမျိုးသမီး ၃ ဦးတို့ကိုတော့ ၁ ဦးကို သိန်း ၅၀ ကျပ်တောင်းပြီး ပြန်လွှတ်ခဲ့တာကြောင့် ကျန်ရှိတဲ့ ၄၆ ဦးမှာ ဖမ်းဆီး၊ စစ်မှုထမ်းပို့ခံနေရတာလို့ သိရပါတယ်။

“ပိုက်ဆံပေးပြီးလွတ်တဲ့ ၄ ယောက်က အသက်ကြီးဖြစ်လို့ လွတ်တာထင်တယ်။ အခုတော့ သူတို့ ၄ ယောက်စလုံး ရန်ကုန်ကိုရောက်သွားပါပြီ”လို့ သူကပြောပါတယ်။

အထက်ပါဖမ်းဆီးခံထားရသူတွေထဲမှာ တောင်ကုတ်မြို့နယ်ထဲက တန်းလွဲချောင်း၊ လက်ပန်ကျွန်း၊ သက္ကေကျွန်းကပြည်သူတွေပါဝင်ပြီး ရန်ကုန်မြို့ကိုသွားဖို့ ဇွန် ၁၆ ရက်နဲ့ ၁၈ ရက်ကစကာ လမ်းလျှောက်ခရီးထွက်လာကြကာ ပြည်မြို့ရောက်ရှိဖို့ လမ်းမှာ ၈ ည အိပ်ခဲ့ကြရတယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

ပြည်မြို့မှာနေထိုင်တဲ့ တောင်ကုတ်မြို့နယ်ဇာတိ အမျိုးသား ၁ ဦးက အထက်ပါဒေသခံတွေကို ၁ ဦးလျှင် ၁၈ သိန်းစီတောင်းပြီး လမ်းပြအဖြစ်ခေါ်ဆောင်ကာ ပြည်မြို့မှာနေထိုင်တဲ့ တောင်ကုတ်မြို့ခံ အမျိုးသမီး ၂ ဆီကိုပို့ပေးဆောင်ပေးနေတာလို့ ဆိုပါတယ်။

“ကျနော်သိထားတာက ညီညီကလမ်းပြ။ စန်းစန်းမူနဲ့ နန္ဒာမြင့်နိုင်က ပွဲစားပေါ့။ သူတို့က ၃ ယောက် ပေါင်းပြီးပို့နေတာ။ ပွဲစားဆိုသူ ၂ ယောက်က ပြည်မှာနေပြီးတော့ စကစတွေနဲ့ပေါင်းပြီး လုပ်စား(လူပို့)နေတာ ။ အခုအဖမ်းခံရတယ်ဆိုတာက ရန်ကုန်ကိုသွားတဲ့လူတွေဆီကနေ ငွေထပ်ပြီး ညှစ်ချင်လို့ သပ်သပ်ကိုဖမ်းခိုင်းထားတဲ့သဘော။ ပိုက်ဆံပေးပြီးပြန်လာရွေးပေါ့။ အဲ့လိုသဘော “လို့ သူကဆိုပါတယ်။

အာရက္ခတပ်တော်(AA)သိမ်းပိုက်အုပ်ချုပ်ထားတဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲကမြို့နယ်တွေမှာ အမျိုးသားဆိုရင် အသက် ၁၈ မှ ၄၅ နှစ်၊ အမျိုးသမီးဆိုရင် အသက် ၁၈ မှ ၂၅ နှစ် အထိ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ အရေးပေါ် ပြဋ္ဌာန်းချက် (NDEP) အရ ၂ နှစ်စစ်မှုထမ်းရမှာဖြစ်တာကြောင့် လူငယ်၊ လူရွယ်တွေကို ရခိုင်ပြင်ပသို့ ထွက်ခွာခွင့်ပိတ်ပင်ထားပါတယ်။

ကျိုးကြောင်းဆီလျော်မှုမရှိတဲ့ အကြောင်းပြချက်တွေနဲ့ ရခိုင်မှ နေရပ်စွန့်ခွာလိုသူတွေ၊ NDEP အရ စစ်မှုထမ်းရန်အကျုံးဝင်ပြီး စစ်မှုမထမ်းလို၍ ရခိုင်ပြည်ပြင်ပကို ထွက်ပြေးရန် ကြိုးပမ်းနေသူတွေကို သွားလာခွင့်မပြုဘဲ တည်ငြိမ်တဲ့ စစ်ရေးအခြေအနေတခုကို ရောက်ရှိတဲ့အထိ တားမြစ်လိုက်ကြောင်း မေ ၂၂ ရက်မှာ AA ကထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

ရွှေဘို၊ ဇွန် ၂၇၊ ၂၀၂၅။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ ရွှေဘို-ဆိပ်ခွန်သွားလမ်းပိုင်းပေါ်မှာ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်ပစ်တဲ့ လက်နက်ကြီးထိမှန်ပြီး ဒေသခံ ၃ ဦးဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ရွှေဘိုမြို့နယ်ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံဆီက သိရပါတယ်။

ဇွန် ၂၆ ရက်ညနေ ၄ နာရီခန့်မှာ ရွှေဘိုမြို့တောင်ဘက်မုဒ်အထွက်မှာ အထိုင်ချထားတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက ၈၁ မမ လက်နက်ကြီး ၁ လုံး၊ မင်းကုန်းရွာဘုန်းကြီးကျောင်းမှာ တပ်စွဲထားတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက ၆၀ မမ ၁ လုံးပစ်ခတ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ပြည်သူထိတဲ့ အလုံးက ၈၁ ကျကွဲတာကနေ ထိကြတာ။ တိုက်ပွဲမဖြစ်ဘဲနဲ့ပစ်တာ။ ခါတိုင်းလည်း သူတို့က ဒီလိုဘဲ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေရှိတဲ့ဘက်ကို ရမ်းသမ်းပစ်ခတ်နေတာပါပဲ”လို့ ရွှေဘိုမြို့နယ်ပကဖ ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံက ပြောပါတယ်။

လက်နက်ကြီးကျရောက်ပေါက်ကွဲတာကြောင့် လမ်းသွားလမ်းလာ ကင်းပြားရွာသား အသက် ၄၀ ကျော်အမျိုးသား ၂ ဦးနဲ့ အမျိုးသမီး ၁ ဦးတို့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့ပြီး လက်ရှိမှာဆေးကုသမှုပေးနေတာကြောင့် စိုးရိမ်ရတဲ့အခြေအနေမရှိဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

ရွှေဘိုမြို့နယ်မှာ ရွှေဘိုမြို့ကလွဲပြီး ရွှေဘို-မြစ်ကြီးနားလမ်းပိုင်း၊ ရွှေဘို-ဆိပ်ခွန်လမ်းပိုင်းအပါအဝင် နေရာအများစုကို ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တွေဘက်ကထိန်းချုပ်ထားတာလို့လည်း ရွှေဘိုမြို့နယ်ပကဖ ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံက ပြောပါတယ်။

ဧပြီ ၂၈ ရက်ကလည်း ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ ကွေ့တက်ကြီးကျေးရွာမှာ မခေါက်ကျေးရွာရှိ ပျူစောထီး အဖွဲ့ဝင်တွေကနေ ဒရုန်းအသုံးပြုပြီး ဗုံး ၁ လုံးကြဲချခဲ့တာကြောင့် မိသားစုဝင် ၃ ဦးဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း