မြေလတ်အသံ၊ စက်တင်ဘာ ၂၆၊ ၂၀၂၅။

မကွေးတိုင်းကနေ ရခိုင်ပြည်နယ်နဲ့ ချင်းပြည်နယ်တို့ကို ကုန်စည်စီးဆင်းရာမှာ အဓိကအရေးပါတဲ့ ဆော-ကျောက်ထုကတ္တရာကားလမ်းထဲက တောင်နံရံတချို့ပြိုကျပြီး လမ်းပိုင်းတချို့ပျက်စီးခဲ့တာကြောင့် လမ်းသစ်ဖော်နေကြရတယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။

အဆိုပါလမ်းပိုင်းမှာ ဆောမြို့နယ်၊ သံဘောင်တံတားနဲ့ လယ်ကြီးအိုင်ကျေးရွာကြားတနေရာက ပေ ၁၅၀ အရှည်ရှိတဲ့ ကတ္တရာလမ်းပိုင်းဖြစ်ပြီး စက်တင်ဘာ ၂၅ ရက်နေ့လယ် ၃ နာရီကျော်မှာ မိုးရွာပြီးတောင်မြေပြိုကျရာကနေတဆင့် ကတ္တရာလမ်းဟာ မြေစာတွေနဲ့အတူ လမ်းတဖက်ရှိပိန်းချောင်းထဲကိုပြိုကျတဲ့အပြင် လမ်းပေါ်မှာလည်း သစ်ပင်တွေပါလဲကျပိတ်ဆို့နေတာလို့ ဆိုပါတယ်။

“တောင်ကအိပြီးပြိုကျလာလို့ ကတ္တရာလမ်းပေါ်ပြိုလာတာ။ ‌ပေ ၁၅၀ လောက်ပျက်သွားတယ်။ လမ်းကတဖက်ဘေးက ချောက်ကမ်းပါးဆိုတော့ ကတ္တရာပါ ပဲ့ကျတော့တာပေါ့။ ဆိုင်ကယ်တွေရော သွားလို့မရသေးတာဗျ” လို့ ဆောဒေသခံ ကိုငမိုးကပြောပါတယ်။

စက်တင်ဘာ ၂၆ ရက်ဒီကနေ့မှာတော့ ချောင်းထဲကို ပြိုဆင်းသွားတဲ့ ကတ္တရာလမ်းအစား မြေပြိုကျနေတဲ့တောင်မြေစာတွေကို ယောမင်းကြီးဆရာတော်ဦးဆောင်ပြီး ဘက်ဟိုးတွေနဲ့ လမ်းသားနေရာချဲ့ပြီး မြေသားလမ်းဖော်နေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ကတ္တရာလမ်းကလည်းချောက်ထဲ‌ကိုပြိုကျသွားတော့ လမ်းသပ်သပ်ဖော်ရတော့မှာဗျ။ လောလောဆယ်တော့ ယောမင်းကြီးဆရာတော်ပဲ ဦးဆောင်ပြီးလုပ်ပေးနေပါတယ်။ လမ်းက မနက်ဖြန်လောက်မှပဲ ပြီးမယ်ထင်တာပဲ‌ဗျ”လို့ ကိုငမိုးကပြောပါတယ်။

လက်ရှိမှာ လမ်းသစ်ဖော်ဆောင်နေတာကြောင့် ကုန်ကားတွေ၊ ခရီသည်တင်ကားတွေ၊ ဆိုင်ကယ်တွေ ဟာ ဆောမြို့နယ်ကနေတဆင့် ကျောက်ထုမြို့နယ်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်ဘက်တွေကို သွားလာလို့ မရရှိကြသေးဘူးလို့ သိရပါတယ်။

လမ်းပိုင်းပြိုကျပျက်စီးသွားချိန် မိုးရွာသွန်းနေတဲ့အတွက် ကုန်တင်ကားတွေ၊ ဒေသခံခရီးသွားတွေ သွားလာမှုမရှိခဲ့တဲ့အတွက် လမ်းပိုင်းပိတ်မိတာတွေလည်း မရှိခဲ့ဘူးလို့ ဒေသခံတွေဆီကသိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

ပခုက္ကူ၊ စက်တင်ဘာ ၂၆၊ ၂၀၂၅။

မကွေးတိုင်း၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်အတွင်းမှာ မြစ်ရေတက်ပြီးဧရာဝတီမြစ်ကမ်းပါးပြိုကျနေတာကြောင့် ကျေးရွာ ၄ ရွာက နေအိမ်တွေဖျက်ပြီးရွှေ့ပြောင်းနေရတယ်လို့ ရွာခံတွေဆီကသိရပါတယ်။

စက်တင်ဘာ ၂၀ ရက်ကစလို့ ဧရာဝတီမြစ်ရေမြင့်တက်လာပြီး ကမ်းပါးတွေကိုဆက်တိုက် တိုက်စားလာပြီးပြိုကျလာတာကြောင့် ကမ်းနံဘေးမှာရှိတဲ့ကျေးရွာတွေက နေအိမ်တွေ ရွှေ့ပြောင်းနေကြရတာလို့ဆိုပါတယ်။

“ပြောင်းပြီးသွားတာက ကျနော်တို့ မြင်းကျွန်းတရွာလုံး ပြောင်းပြီးသွားပြီး။ အခုလက်ရှိက သိမ်ကုန်း၊ မရိုးကုန်းကပြိုနေတယ်။ ဘုန်းကြီးကျောင်းတွေဖျက်ပြီးသွားပြီး အိမ်တွေလည်းဖျက်နေကြတယ်။ ကျွန်းညိုကြီးကလည်း ကမ်းပါးကိုကပ်နေပြီး။ “လို့ မြင်းကျွန်းရွာခံတဦးကပြောပါတယ်။

စက်တင်ဘာ ၂၃ ရက်ကစပြီး စက်တင်ဘာ ၂၅ ရက်အထိမှာ သိမ်ကုန်းက နေအိမ်နဲ့ ဘုန်းကြီးကျောင်း ၁၀ လုံး၊ မရိုးကုန်းက ၇ လုံး၊ လယ်ယာစုက နေအိမ် ၈ လုံး၊ ရှားတောရွာက နေအိမ် ၁၀ လုံးဖျက်ပြီး ရွှေ့ပြောင်းထားရပြီလို့ သိရပါတယ်။

လက်ရှိမှာ ကမ်းပါးကနေ့စဥ်ဆက်တိုက်ပြိုနေတာကြောင့် အိမ်ခြေ ၄၀ ကနေ ၁၅၀ ကျော်ထိရှိကြတဲ့ သိမ်ကုန်း၊ မရိုးကုန်း၊ လယ်ယာစု၊ ရှားတောရွာတွေက နေအိမ်တွေအားလုံးနီးပါး ပြောင်းရွှေ့ရမယ့် အခြေအနေရှိနေတယ်လို့ မြင်းကျွန်းရွာခံတဦးက ပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အထက်ပါကျေးရွာတွေအနီးက ကျွန်းညိုကြီးကျေးရွာမှာလည်း ရွာအနီးလူနေအိမ်တွေနဲ့ ပေ ၁၀၀ ခန့်အကွာထိ ကမ်းပါးပြိုလာနေတာကြောင့် လတ်တလောမပြောင်းကြရသေးပေမယ့် စိုးရိမ်ရတဲ့ အခြေနေမှာရှိနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

လက်ရှိမှာ ပြောင်းရွှေ့နေရတဲ့ကျေးရွာ ၄ ရွာကဒေသခံတွေက နီးစပ်ရာနေရာတွေမှာ နေထိုင်နေကြပြီး ကူညီကယ်ဆယ်ရေးအတွက် လာရောက်တာတွေမရှိသေးဘူးလို့ သိရပါတယ်။

ကမ်းပါးတွေပြိုကျရာမှာ ကျေးရွာတွေအနီးက လယ်မြေဧက ၇၀၀ ကျော်လောက်ပြိုကျတဲ့အထဲ ပါသွားတာကြောင့် တောင်သူတွေမှာလည်း စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းတွေအတွက် အခက်ကြုံနေရပါတယ်။

“လက်ရှိက အိမ်ရွှေ့ရတဲ့ စရိတ်တွေနဲ့နိုင်ငံရေးအခြေအနေကမကောင်းတော့ အလုပ်ဝင်ငွေ ဆိုတာကလည်း ပေါ်ရာလုပ်ငန်းလိုက်လုပ်ရတော့ ဝင်ငွေကောင်းကောင်းမွန်မွန်မရှိဘူးလေ။ အိမ်ရွှေ့စရိတ်တွေ ဝိုင်းဝယ်ရတဲ့စရိတ်တွေ မနည်းဘူးရုန်းကန်နေရတယ်။ နည်းနည်းတော့ ကြပ်တည်းတာပေါ့”လို့ အထက်ပါ မြင်းကျွန်းရွာခံက ဆက်ပြောပါတယ်။

အဆိုပါ ကျေးရွာတွေက ဒေသခံတွေဟာ ငွေကြေးပြည့်စုံသူနည်းပြီး သာမန်လက်လုပ်လက်စားတွေ များကာ တောင်သူလုပ်ငန်း၊ လက်သမား၊ တောင်သူအဌားလိုက်လုပ်ငန်းတွေနဲ့ အသက်မွေးကြသူတွေ များတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင်လအတွင်းမှာလည်း ကမ်းပါးပြိုလို့ မြင်းကျွန်းကျေးရွာက နေအိမ် ၁၂၇ လုံး ရွာလုံးကျွတ်ဖျက်ပြီး မူလရွာနဲ့ ၃ မိုင်ကျော်လောက်ဝေးတဲ့နေရာမှာ ရွာပြန်တည်ပြီး နေထိုင်နေကြရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် နေအိမ်ရွှေ့ပြောင်းရသူတွေထဲမှာ နီးစပ်ရာလယ်ယာမြေပိုင်ရှင်တွေထံကနေ မြေတကွက်စာ ၄၀×၆၀ ကို ကျပ် ၁၆ သိန်းပေးဝယ်ပြီး နေအိမ်ပြန်ဆောက်နေကြသူတွေလည်းရှိတယ်လို့ သိရပါတယ်။

အဆိုပါ နေအိမ်တွေရွှေ့ပြောင်းရသူတွေကိုတော့ စစ်ကော်မရှင်လက်အောက်ခံ လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနဲ့ ပြန်လည်နေရာချထားရေးဦးစီးဌာန၊ ကြက်ခြေနီအဖွဲ့တွေက ၁ အိမ်ထောင် ကျပ် ၁ သိန်း၊ ပစ္စည်း အနည်းငယ်ထောက်ပံ့ပေးခဲ့တာရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

မန္တလေး၊ မေ ၃၁၊ ၂၀၂၅။

မန္တလေးမြို့၊ ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်မှာ မေ ၃၁ ရက် ဒီညနေက ငလျင်ဒဏ်သင့်အဆောက်အဦပြိုကျပြီး အမျိုးသား ၁ ဦးသေဆုံးခဲ့တယ်လို့ မြို့ခံတွေဆီကသိရပါတယ်။

ဒီညနေ ၆ နာရီဝန်းကျင်မှာ ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်၊ ၂၆ လမ်းနဲ့ လမ်း‌ ‌၆၀ ထောင့်ရှိ ငလျင်ဒဏ်ကြောင့်ပျက်စီးနေတဲ့ အဆောက်အဦကိုဖြိုဖျက်နေချိန် ပြိုကျခဲ့တာကြောင့် အမျိုးသား ၂ ဦးကိုပိပြီး ၁ ဦးက သေဆုံးခဲ့တာလို့ဆိုပါတယ်။

“အပေါ်ကနေ ဖြိုချနေရင်းပြိုကျပြီး ပိတဲ့အထဲပါသွားတာလို့ သိရတယ်။ ည ပိမိပြီး ကယ်ထုတ်ဖို့ ကြိုးစားနေရင်း သေသွားတာလို့သိရပါတယ်။”လို့ မြို့ခံအမျိုးသားတဦးက ပြောပါတယ်။

ပြိုကျပြီးနောက် မီးသတ်နဲ့ လူမှုကူညီရေးအသင်းတွေရောက်လာပြီး ရှင်းလင်းရေးတွေပြုလုပ်နေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

အလားတူ မနေ့ကနေ့လယ် ၁ နာရီ ခွဲလောက်မှာလည်း ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်၊ ၂၆ လမ်း၊ ၈၆လမ်းနဲ့ ၈၇ လမ်းကြားက ငလျင်ဒဏ်ထိထားတဲ့တိုက်ကိုဖြိုရာကနေ စလစ်ပြင်ပြိုကျပြီး အလုပ်သမား ၂ ဦး ခြေထောက်ပိကာ ဒဏ်ရာရခဲ့ပါသေးတယ်။

အိုးဘို၊ ဧပြီ ၁၊ ၂၀၂၅။

မန္တလေးတိုင်း၊ အိုးဘိုအကျဥ်းထောင်မှာ ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုကြောင့် အဆောင် ၃ ခုပြိုကျပျက်စီးပြီး သေဆုံးသူ ၄ ဦးရှိခဲ့တယ်လို့ ဧပြီ ၁ ရက်မှာ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာနိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကွန်ရက် (PPNM)က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

ငလျင်ကြောင့် ထောင်တွင်းရှိ အမျိုးသားဆောင်အလုပ်ရုံရဲ့ အဆောင်တွေကြားမှာကာရံထားတဲ့ အုတ်ရိုးတွေပြိုကျလို့ အမျိုးသား ၁ ဦးသေဆုံးပြီး ၁ ဦးဒဏ်ရာပြင်ထန်ရကာ အမျိုးသမီး အဆောင် ၁ နဲ့ အ‌ဆောင် ၂ ပြိုကျမှုကြောင့် အမျိုးသမီး အနည်းဆုံး ၂ ဦးသေဆုံးကာ ၁၀ ဦး ထိခိုက် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပါတယ်။

အဆိုပါ ၃ ဦးအပါအဝင် စုစုပေါင်း ၄ ဦးသေဆုံးတယ်လို့ သိရှိထားပြီး ၁ ဦးကတော့ အမျိုးသားလား၊ အမျိုးသမီးလားဆိုတာ အတည်မပြုနိုင်သေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

“လက်ရှိအကျဥ်းထောင်ရဲ့သေဆုံးမှုအခြေအနေကို စကစကလည်းစနစ်တကျနဲ့ တရားဝင် ထုတ်ပြန်ထားတာမတွေ့ရတဲ့အတွက် ကျနော်တို့အနေနဲ့ပြောရတဲ့အရေအတွက်က အင်မတန် ခက်ခဲတယ်။ ကျနော်တို့အတည်ပြုနိုင်တဲ့ အထဲမှာ ကျား ၁ ဦး၊ မ ၂ ဦးသေဆုံးမှုထဲမှာပါဝင်ခဲ့တယ်”လို့ PPNM ရဲ့ ဗဟိုကော်မတီဝင် ကိုသိုက်ထွန်းဦး ကပြောပါတယ်။

လက်ရှိအတည်ပြုထားတဲ့ သေဆုံးသူ ၄ ဦးမှာ အဆောင်ပြိုကျပြီးမှ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရကာ သေဆုံးခဲ့တာဖြစ်ပြီး သူတို့တွေဟာ အကျဥ်းသားလား ထောင်ဝန်ထမ်းတွေလားဆိုတာကိုတော့ သီးခြားခွဲယူကောက်ခံနိုင်တာ မရှိသေးဘူးလို့ ကိုသိုက်ထွန်းဦးက ပြောပါတယ်။

စစ်ကောင်စီအနေနဲ့ အကျဥ်းထောင်အတွင်းက သေဆုံး၊ ဒဏ်ရာရရှိတဲ့စာရင်းကို တရားဝင်မထုတ်ပြန်တာဟာ သေဆုံးသူအရေအတွက်ကို လျော့ချဖို့ကြိုးစားနေတာဖြစ်သလို အထူးသဖြင့် အကျဥ်းထောင် အဆောက်အဦတွေရဲ့ မခိုင်ခံ့မှု၊ လိုအပ်ချက်မှု၊ အားနည်းမှုတွေကို ပေါ်လွင်စေမယ့် ထုတ်ပြန်ချက်မျိုးကို မဖြစ်စေအောင် ချန်လှပ်ထားဖြစ်တယ်လို့ ကိုသိုက်ထွန်းဦး က သုံးသပ်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ငလျင်လှုပ်ခတ်ချိန်အတွင်း နောက်ထပ်သေဆုံးသူ ၈ ဦးရှိတယ်လို့လည်းကနဦးသိထားပေမယ့် ဒီအခြေအနေကိုတော့ ဆက်လက်အတည်ပြုနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ မတ် ၂၈ ရက်က လှုပ်ခတ်ခဲ့တဲ့ငလျင်ကြောင့် မတ် ၃၁ ညနေပိုင်း စာရင်းတွေအရ နိုင်ငံတဝန်း သေဆုံးသူ ၂,၀၅၆ ဦးရှိလာပြီး ဒဏ်ရာရသူ ၃,၉၀၀ ကျော်နဲ့ ပျောက်ဆုံးသူ ၂၇၀ ကျော်ရှိနေတယ်လို့ စစ်ကောင်စီက သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။

စာတည်း – လင်း