မန္တလေး

မန္တလေး၊ ဇွန် ၅၊ ၂၀၂၃။

မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးမြိုနယ်၊ တောင်ဘီလေးကျေးရွာအုပ်စုနဲ့ တက်မကျေးရွာအုပ်စုအတွင်းရှိ တက်မအရေနံမှော် ပိတ်သိမ်းခံရလို့ လုပ်ငန်းလုပ်သူတွေ ထွက်ခွာပြီးနောက် ကျန်ခဲ့တဲ့ပစ္စည်းတွေ ခိုးယူဖျက်ဆီးခံရတာတွေ ရှိနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

လုပ်ငန်းတွေ ဖြုတ်သိမ်းပြီး ထွက်ခွာချိန် ကျန်ခဲ့တဲ့ တွင်းတူး၊ ရေနံထုတ်ရာမှာ အသုံးပြုတဲ့ သံပိုက်တွေ၊ စက်ပစ္စည်းအချို့နဲ့ ဖျက်ယူလို့မရတဲ့ သက်ကယ်တဲ၊ ခြံစည်းရိုး၊ မီးကြိုး​တွေအပါအဝင် ခိုးယူခံရပြီး ညက တဲအချို့ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရတာတွေရှိနေတယ်လို့ လုပ်ငန်းရှင်တဦးက ပြောပါတယ်။

“အချို့ကျတော့ လုပ်ငန်းပြန်လုပ်လို့ ရနိုင်မလားဆိုပြီး အကုန်သိမ်းမသွားဘဲ ချန်ခဲ့တာတွေရှိတယ်။ အချို့ကျတော့ သိမ်းလို့မရလို့ ထားတဲ့အရာတွေရှိတယ်။ ဥပမာ တွင်းထဲက သံပိုက်လုံးတွေမျိုး၊ သံငြမ်းစင်လိုဟာမျိုးတွေပေါ့။ ဒီလိုသံပိုက်တွေကျတော့ သံတိုသံစအနေနဲ့သွားရောင်းတာတောင် စျေးကောင်းရသေးတာ။ သက်ကယ်တွေကျတော့လဲ အမိုးအကာအတွက်သုံးဖို့နေမယ် ယူသွားကြတယ်။ အချို့ကျတော့ တဲတွေ ဖြုတ်ယူမီးရှို့သွားတယ်” လို့ ပြောပါတယ်။

ခိုးယူသူတွေက ရေနံတွင်းတွေမှာ ကျန်ခဲ့တဲ့ သံပိုက်တွေကို နည်းလမ်းပေါင်းစုံနဲ့သယ်ယူနေကြတာဖြစ်ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်တွေရှိနေပေမယ့် တားမြစ်တာမရှိဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

သံပိုက်စျေးတွေက တချောင်းလျင် ကျပ် ၃၀၀၀၀ မှ ကျပ် ၅၀၀၀၀ နီးပါးရှိနေတာကြောင့် သံတိုသံစစျေးအနေနဲ့ ရောင်းစားရင်တောင် စျေးကောင်းရနေကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် လုပ်ငန်းလုပ်သူတွေ ချန်ခဲ့တဲ့တဲတွေလည်း မီးရှို့ခံရလို့ ၁၀ လုံးထက်မနည်း မီးလောင်ပျက်စီးတာတွေလဲ ရှိနေတာပါ။

မေလ ၂၅ ရက်ကနေ ၃၁ ရက်နေ့အတွင်း တက်မရေနံမှော်ထဲရှိ လုပ်ကွက်အားလုံး ပိတ်သိမ်းပြီး ထွက်ခွာရမယ်လို့ စစ်ကောင်စီက အမိန့်ထုတ်လိုက်လို့ ရေနံတွင်းလုပ်ငန်းရှင်၊ ဈေးရောင်းစျေးဝယ်နဲ့ ရေနံတွင်းလုပ်သားတွေ အပါအဝင် မှော်အတွင်း လုပ်ကိုင်နေသူအားလုံး နေရပ်ပြန်ကြရလို့ လုပ်သားတွေနဲ့ ဒေသခံ တသိန်းကျော် အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်ကြရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – 007

မန္တလေး၊ ဇွန် ၂၊ ၂၀၂၃။

မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးမြို့နယ်၊ တောင်ဘီလေးကျေးရွာအုပ်စုနဲ့ တက်မကျေးရွာအုပ်စု အတွင်းရှိ တက်မရေနံမှော် ပိတ်သိမ်းခံရလို့ အလုပ်သမား ၁ သိန်းကျော် အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်သွားရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စစ်ကောင်စီက မေလ ၂၅ ရက်ကနေ မေလ ၃၁ ရက်နေ့အတွင်း တက်မရေနံမှော်ထဲရှိ လုပ်ကွက်အားလုံး ပိတ်သိမ်းပြီး ထွက်ခွာရမယ်လို့ အမိန့်ထုတ်လိုက်လို့ ရေနံတွင်းလုပ်ငန်းရှင်၊ ဈေးရောင်းစျေးဝယ်နဲ့ ရေနံတွင်းလုပ်သားတွေအပါအဝင် မှော်အတွင်းလုပ်ကိုင်နေသူအားလုံး နေရပ်ပြန်ကြရလို့ အလုပ်လက်မဲ့တွေ ဖြစ်ကုန်ရတယ်လို့ ဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်။

“ခုလတ်တလောက ကိုယ့်ရပ်ရွာ ကိုယ်ပြန်ပြီး နေရတယ်။ ဒီဘက်ခြမ်းမှာ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းက ရှားပါးတယ်။ တနေကုန်လုပ်လို့ ၅၀၀၀ တောင် မရချင်ဘူး။ မှော်ထဲမှာက လုပ်သားတယောက်ကို တရက်ကို အနည်းဆုံး ၁၅၀၀၀ လောက်ရတယ်ဆိုတော့ မိသားစုအတွက်က အဆင်ပြေကြတယ်။ ခုက မှော်ထဲက အကုန်ပြန်ကြရတာဆိုတော့ အလုပ်လက်မဲ့တွေ ဖြစ်ကုန်တာများတယ်” လို့ ပြောပါတယ်။

မှော်ထဲက ရေနံတွင်းတတွင်းမှာ အနည်းဆုံးလုပ်သား ၃ ဦးမှ ၅ ဦးရှိပြီး တွင်းကြီးရင်ကြီးသလို လုပ်သားအရေအတွက် ပိုသုံးရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

တက်မရေနံမှော်ထဲမှာ ရေနံတွင်းတနိုင်တပိုင်တူးသူ ၃၀၀ အထက်ရှိပြီး လုပ်ကွက်ကြီးတွေနဲ့ လုပ်ကိုင်နေတဲ့ ကုမ္ပဏီ ၅ ခုထက်မနည်းရှိတာကြောင့် ရေနံတွင်းပေါင်း ၁၀၀၀ ကျော်ရှိနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ရေနံမှော် လုပ်ငန်းလုပ်သူတွေဟာ စစ်ကောင်စီဘက်ကို အခွန်ဆောင်သူနည်းလာတာနဲ့ ရေနံတွေ သယ်ဆောင်ရာမှာ PDF အဖွဲ့တွေကို အခွန်ပေးတယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်နဲ့ တက်မရေနံမှော်ကို ပိတ်သိမ်းခိုင်းတာဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ဘာကြောင့်ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်မရှိဘဲ ပိတ်ခိုင်းတယ်။ ချက်ချင်းထွက်ရမယ်ဆိုတော့ ခုက ရေနံတွင်းတတွင်းကို အနည်းဆုံး သိန်း ၂၀၀ နဲ့အထက် ကုန်ကျထားရတာဆိုတော့ အကုန်ဆုံးရှုံးကုန်တယ်။ အဲတော့ ရေနံတွင်းပေါင်း အများကြီးဆိုတော့ လူတွေ ဘယ်လောက်ဆုံးရှုံးနစ်နာမလဲဆိုတာ တွေးကြည့်လို့ရတယ်။ လုပ်ငန်းလုပ်သူတွေ နစ်နာသလို ရေနံတွင်းတွေကို မှီခိုပြီး နေနေရတဲ့ အခြားဆက်စပ်လုပ်ငန်းနဲ့ လုပ်သားတွေ၊ မှီခိုသူမိသားစုတွေ အကုန်ဒုက္ခရောက်ရတယ်”လို့ လုပ်ငန်းရှင်တဦးက ပြောပါတယ်။

တက်မရေနံမှော်ထဲမှာ လုပ်ကိုင်နေကြသူ လုပ်ငန်းရှင်တွေနဲ့ လုပ်သားအားလုံးရဲ့ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းဟာ ညောင်းဦးနယ်ဒေသခံတွေဖြစ်ပြီး ကျန် ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းဟာ အခြားဒေသက လာသူတွေဖြစ်ပါတယ်။

၁၉၈၀ ဝန်းကျင် လောက်ကတည်းက တက်မရေနံမြေမှာ ရေနံတူးဖော်ထုတ်လုပ်ခြင်းကို မြန်မာ့ရေနံနှင့်သဘာဝဓါတ်ငွေ့လုပ်ငန်းက စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၀ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမှာ စစ်အုပ်စုနဲ့ နီးစပ်တဲ့ ရွှေသိန်းသန်းကမ္ဘာဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂလိက ကုမ္မဏီတခုက မြေဧကထောင်နှင့်ချီကာ လုပ်ကိုင်ခွင့်လျှောက်ထားပြီး ရေနံတူးဖော် လုပ်ကိုင်ခဲ့ပါတယ်။

၂၀၂၀ ခုနှစ်မတိုင်ခင် NLD အစိုးရလက်ထက်မှာ တနိုင်တပိုင် တူးနိုင်တဲ့လုပ်ကွက်ပေါင်း ၉၀ ကျော်နဲ့ ခွင့်ပြုပေးခဲ့ရာမှ စတင်ပြီး ရေနံတူးလုပ်ကိုင်သူတွေ နောက်ပိုင်းမှာ ပိုများလာတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – 007

မန္တလေး၊ ဇွန် ၂၊ ၂၀၂၃။

မန္တလေးတိုင်း၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ မြင်းခြံနယ်ရှိ ခမရ ၁၅ တပ်တွင်းကို မေလ ၃၁ ရက်နေ့လယ်ပိုင်းမှာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ မြင်းခြံခရိုင် အမှတ် – ၄ တပ်ရင်း၊ Natogyi People Defence Force (NPDF) ဆီက သိရပါတယ်။

စစ်ကောင်စီအရာရှိတွေက ရဟတ်ယာဥ်နှစ်စင်းနဲ့ မြင်းခြံသံမဏိစက်ရုံကို စစ်ဆေးကြည့်ရှု့ဖို့ လာရောက်ရာကနေ ခမရ ၁၅ တပ်တွင်းကို ခေတ္တဝင်နေချိန်မှာ တိုက်ခိုက်ခဲ့တာလို့ Natogyi People Defence Force တာဝန်ခံဗိုလ်လင်းယုန်က မြေလတ်အသံကိုပြောပါတယ်။

“ဒုချုပ်-စိုးဝင်း ပါတယ်လို့ကြားတယ်။ သံမဏိစက်ရုံ စစ်ဆေးဖို့လာတာ။ ရဟတ်ယာဥ်နှစ်စင်းနဲ့ လာပြီးတော့ ခမရ ၁၅ ထဲ အရင်ဆင်းတယ်။ အဲ့အချိန်မှာ ကျနော်တို့ကဒရုန်းနဲ့ဗုံး ၄ လုံးချခဲ့တာပါ။ စစ်သား ၇ ဦးသေတယ်။ ၈ ဦးဒဏ်ရာရတယ်” လို့ ပြောပါတယ်။

ဒီထိခိုက်သေဆုံးမှုကို တပ်တွင်းသတင်းပေးတွေရဲ့ ပြောပြချက်အရ အတည်ပြုနိုင်ခဲ့တယ်လို့ ပြောပေမယ့် မြေလတ်အသံက သီးခြားအတည်မပြုနိုင်သေးပါဘူး။

မေလ ၂၈ ရက်ကတည်းက မြင်းခြံ-ပုဂံ၊ မြင်းခြံ-တောင်သာ၊ မြင်းခြံ-နွားထိုးကြီး၊ မြင်းခြံ-မြို့သာ စတဲ့လမ်းပိုင်းတွေမှာ စစ်ကောင်စီက ကင်းပုန်းတွေချထားသလို စစ်သားအင်အား တိုးမြှင့်ထားတာတွေအပြင် မြို့တွင်းမှာလည်း စစ်ကားလေးစီးနဲ့ ကင်းပတ်တာတွေလုပ်ခဲ့တယ်လို့ ဆက်ပြောပါတယ်။

ဒီတိုက်ခိုက်မှုကို Natogyi People Defence Force – မြင်းခြံခရိုင် တပ်ရင်းအမှတ် ၄ နဲ့အတူ မြင်းခြံခရိုင် တပ်ရင်းအမှတ် ၁၊ အမှတ် ၃၊ အမှတ် ၈၊ Myingyan District Drone Strike Team မဟာမိတ်အဖွဲ့တွေက ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့တာလို့ သိရပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ မေလ ၁၉ ရက်ညနေပိုင်းမှာလည်း နွားထိုးကြီးမြို့နယ်၊ လျှော်ဖြူကျေးရွာမှာ တပ်စွဲထားတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်တွေက သွားရောက်တိုက်ခိုက်ရာ စစ်သားထိခိုက်မှုတွေ ရှိခဲ့ပါသေးတယ်။

စာတည်း – လင်း

မန္တလေး၊ မေ ၂၈၊ ၂၀၂၃။

မန္တလေးတိုင်း၊ မတ္တရာမြို့နယ်၊ ဆယ်ပယ်ကျေးရွာမှာ ယာဥ်ထိန်းရဲတပ်ကြပ်ကြီးတဦးကို မေလ ၂၇ ရက်ညနေ ၄ နာရီခန့်က ပစ်ခတ်ရှင်းလင်းခဲ့တယ်လို့ ယူနီကွန်းပြောက်ကျားတပ်ဖွဲ့ဆီက သိရပါတယ်။

အသတ်ခံရသူမှာ မတ္တရာမြို့ပေါ်မှာ တာဝန်ကျနေတဲ့ ယာဥ်ထိန်းရဲတပ်ကြပ်ကြီး အောင်ကျော်မျိုးဖြစ်ပြီး သူ့ရဲ့နေအိမ်ကို ပြန်လည်ရောက်ရှိနေချိန် သေနတ် ၈ ချက် ပစ်ခတ်ရှင်းလင်းခဲ့တာလို့ ယူနီကွန်း ပြောက်ကျား တပ်ဖွဲ့မှ တာဝန်ရှိသူတဦးက မြေလတ်အသံကို ပြောပါတယ်။

“သူ့နေအိမ်ကို ခွင့်မရပဲ ခိုးပြန်လာတာ။ သူ့အိမ်ထဲမှာ သူ့မိန်းမနဲ့ကလေးတွေရှိနေလို့ အပြင်ခေါ်ထုတ်သွားပြီး ရှင်းလင်းခဲ့တာပါ။ သူ့ဆီက သူ့ဖုန်းတလုံးပဲသိမ်းပြီး ကျန်တာဘာမှမယူခဲ့ပါဘူး။ သူ့မှာ ကားပါပါတယ်။ သူ့မိန်းမနဲ့ကလေးတွေကို ဘာမှမလုပ်ခဲ့ပါ”လို့ ပြောပါတယ်။

ယာဉ်ထိန်းရဲတပ်ကြပ်ကြီး အောင်ကျော်မျိုးဟာ သူတာဝန်ကျတဲ့ လမ်းပိုင်းတွေမှာ ပြည်သူတွေကို ဒုက္ခအမျိုးမျိုးပေးနေတဲ့အပြင် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေရဲ့ လက်နက်ခဲယမ်းသယ်ဆောင်မှုတွေမှာ စစ်ကောင်စီထံသတင်းပေး ဝိုင်းဝန်းဖမ်းဆီးတာတွေလုပ်ဆောင်နေတကြောင့် အခုလိုရှင်းလင်းခဲ့ရတာဖြစ်တယ်လို့ အထက်ပါတာဝန်ရှိသူက ဆိုပါတယ်။

သေနတ်နဲ့ပစ်ခတ်မှုကြောင့် တပ်ကြပ်ကြီး အောင်ကျော်မျိုးမှာ နေရာမှာတင်သေဆုံးခဲ့ပြီးနောက် သူ့ရဲ့ရုပ်အလောင်းကို စစ်ကောင်စီတပ်သားတွေက မတ္တရာမြို့ပေါ်က ဆေးရုံကိုသယ်ယူသွားခဲ့ကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – ရင်ငြိမ်း