ဝက်လက်

မြေလတ်အသံ၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၈၊ ၂၀၂၅။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဝက်လက်မြို့နယ်နေရာ ၂ ခုကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က လေကြောင်းကနေဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် မိသားစုလိုက်သေဆုံးခဲ့ပြီး ဘုန်းကြီးအပါ ၃ ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

ဒီဇင်ဘာ ၁၇ ရက်ည ၈နာရီကျော်မှာ ဆည်တောကျေးရွာအနီးရှိ အမှတ် ၃ ခရိုင်ချင်းဆက်လမ်းဘေးနေရာကို တိုက်လေယာဥ်နဲ့ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး လူနေအိမ်ပေါ်ကို ဗုံးကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့တာကြောင့် နေအိမ်တွင်းရှိ မိသားစုဝင် ၄ ဦးနဲ့ အလုပ်သမား ၁ ဦးသေဆုံးခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

” ဗုံးသီးက အိမ်ပေါ်ကျတာ အိမ်ကလုံးဝပျက်စီးတယ်ဗျ။ အိမ်ပေါ်မှာရှိနေတဲ့ ၅ ယောက် ကတော့ ပွဲချင်းပြီးသေတာပဲ။ တိုက်ပွဲဖြစ်တာ ဘာညာလုံးဝမရှိဘဲ။ ဒီအတိုင်းလာကြဲသွားတာ”လို့ ဝက်လက်ဒေသခံအမျိုးသားတဦးက မြေလတ်အသံကို ပြောပါတယ်။

သေဆုံးသူတွေဟာ ဆည်တောရွာခံအသက် ၆၅ နှစ် ဦးညွန့်ဝေနဲ့ ဇနီးဒေါ်မြင့်ကြည်၊ အသက်၂၀ နဲ့ ၃၀ အကြားရှိ သမီးနဲ့ ချွေးမဖြစ်သူ အမျိုးသမီး ၂ ဦး၊ အလုပ်သမား အမျိုးသား ၁ ဦး စုစုပေါင်း ၅ ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဦးညွန့်ဝေ နေအိမ်အနီး နောက်ထပ်နေအိမ်တခုက အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီး ၅ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကာ အဲ့ဒီထဲမှာ ၂ ဦး ဒဏ်ရာပြင်းထန်ကြတယ်လို့ အထက်ပါအမျိုးသားက ပြောပါတယ်။

အလားတူ ဒီကနေ့ ဒီဇင်ဘာ ၁၈ ရက် မနက် ၁၀ နာရီကျော်မှာ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ သစ်ဆိမ့်ကျေးရွာရှိ စက်လှေဆိပ်ကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က ဒရုန်း ၂ စီးနဲ့ တိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် သံဃာ ၁ ပါးနဲ့ စစ်ရှောင် ၂ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

” ဘုန်းကြီးက ဒဏ်ရာပြင်းတယ်။ စိုးရိမ်ရပါတယ်။ ကျန်နှစ်ယောက်ကတော့ အသေးစားထိခိုက်သွားတာ။ ကျောက်မြာင်း ခမရ -၁၂ကနေ suicide Drone(အသေခံဒရုန်း)၂ စီးနဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်သွားတာ”လို့ အထက်ပါဒေသခံက ပြောပါတယ်။

ဒရုန်းနဲ့ဗုံးကြဲခံရတာကြောင့် စက်လှေဆိပ်အနီးရှိနေတဲ့ စဥ့်ကူးမြို့နယ်စစ်ရှောင် ဘုန်းကြီး ၁ ပါးနဲ့ လသားအရွယ်ကလေးနဲ့မိခင်တို့ ဒဏ်ရာတွေရရှိခဲ့တာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီဇင်ဘာ ၁၃ ရက်ညပိုင်းလည်း ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ထုံးဘိုကျေးရွာနဲ့ ရှားကွဲကျေးရွာကြားရှိ စစ်ရှောင်တွေနေတဲ့ လမ်းဘေးနေရာတွေကို တိုက်ခိုက်ရေးလေယာဥ် ၂ စီးနဲ့ ဗုံးကြဲချခဲ့တာကြောင့် စစ်ရှောင် ကလေးငယ် ၁ ဦးအပါ ၄ ဦးသေဆုံးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – ဟိန်းစံ

ဝက်လက်၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၀၊ ၂၀၂၅။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ရွှေပန်းကုန်းတိုက်နယ်ရှိ ကျေးရွာချင်းဆက်မြေသားလမ်း လမ်းပျက်စီးမှုများလာတာကြောင့် သွားလာရေးအခက်တွေ့နေကြတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

၂၀၂၃ လောက်ကစလို့ ကုန်တင်ယာဥ်တွေအပါအဝင် ခရီးသွားယာဥ်တွေဟာ ဝက်လက်ဘက်ကလာပါက ရွာသာကြီးကျေးရွာထိပ်ရှိ စစ်ကော်မရှင်စစ်ဆေးရေးဂိတ်ကိုရှောင်လိုတာကြောင့် ရွာတော်ရွာထိပ်ကနေ ရှောင်ကွင်းလမ်းကိုဝင်ရောက်ပြီး စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ ဆားတောင်မြို့အထိ ကျေးရွာချင်းဆက်လမ်းကို အသုံးပြုတဲ့အတွက် မြေသားလမ်းပိုင်းတွေ ပျက်စီးလာတာလို့ ဆိုပါတယ်။

“အခြေနေဆိုးတာကတော့ကျောက်ခဲစားသွားရင်တောင်အစာကြေတယ်။ တနေ့ကိုကားကြီး ကားသေး အစီးရေက ၇၀/၈၀ ကအနည်းဆုံး။ လမ်းဆိုးလို့ ကုန်တင်ယာဥ်ခရီးတင်ယာဥ်တွေတောင်မှောက်တယ်။ ပြန်ပြုပြင်တာမရှိဘူး။ ဆိုင်ကယ်စီးတာတောင်အဆင်မပြေဘူး။ အရင်ကအဆင်ပြေတယ်။ ကားကြီးတွေ သွားလို့ မြေဖြည့်ထားတဲ့ လမ်းကချိုင့်တွေ၊ ဂမူတွေနဲ့ ဆိုင်ကယ်တောင် အဆင်မပြေဘူး”လို့ ဒေသခံတဦးကပြောပါတယ်။

လမ်းပိုင်းတွေပျက်စီးနေတာကြောင့် တောင်သူတွေရဲ့ ထွက်ကုန်တွေပို့ဆောင်ဖို့၊ ရွာခံတွေ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးကိစ္စသွားလာဖို့ အခက်ကြုံနေရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ဆားတောင်ဘက်ကို အဓိကသွားကြတာများတယ်။ မိုးရာသီတုန်းကတော့ ကားတွေဘာတွေ တိမ်းမှောက်တာရှိတယ်။ ကားချင်းရှောင်ပြီး မြေကျွံပြီးမှောက်တာ။ စပါးတွေကိုလှည်းတွေနဲ့ သယ်တာမှာမှောက်နိုင်တဲ့အနေထားရှိတယ်။ ပူနေရတယ်။ ဒီဘက်က ရာသီပေါ်သီးနှံမစိုက်ကြဘူး။ စပါးဘဲစိုက်ကြတာဆိုတော့ ပျက်စီးပုပ်သိုးတာမရှိဘူး”လို့ သူကဆက်ပြောပါတယ်။

မူလကတည်းကကောင်းမွန်တာမရှိတဲ့ ၅ မိုင်ခန့်အရှည်ရှိအဆိုပါမြေသားလမ်းပိုင်းဟာ ၂၀၂၁၊ အာဏာမသိမ်းခင်က ရွာတော်ကျေးရွာကနေ ဆားတောင်ထိ ဆိုင်ကယ်နဲ့သွားပါက ၄၅ မိနစ်ခန့်သာမောင်းနှင်ရပေမယ့် လက်ရှိမှာတော့ လမ်းပျက်စီးမှုပိုများလာတာနဲ့ ကားပိတ်ဆို့တာတွေကြောင့် မောင်းနှင်ချိန် ပိုမိုကြာမြင့်လာတယ်လို့ ဒေသခံတဦးကပြောပါတယ်။

“ချိုင့်တွေ၊ ဂမူတွေများတော့ ဆိုင်ကယ်ကပုံမှန်စီးရမယ့် နေရာစီးမရတော့ဘူး။ လူထိန်းထားရတာ။ Speed နဲ့ကိုစီးမရဘူး။ လမ်းပိတ်တာက အခုမရှိဘူး။ မိုးတွင်းကရှိတယ်။ အခုက Speed နဲ့ စီးမယ် လုပ်လိုက်၊ ချိုင့်တွေ့လိုက် ပြန်ထိန်းလိုက်နဲ့ အချိန်ပိုကြာတာ” လို့ ဆိုပါတယ်

ဒါ့အပြင်လမ်းပိုင်းပေါ်မှာဖြတ်သန်းလာတဲ့ ကားကြီး၊ ကားငယ်တွေကို အခွန်ကောက်ခံနေတဲ့ တိုက်နယ်ပကဖအဖွဲ့တွေရှိပေမယ့်လမ်းပျက်စီးမှုကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ပေးတာမျိုးမရှိတာကြောင့် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ပေးစေချင်တဲ့အပြင် ကုန်တင်ယာဥ်ကြီးတွေဖြတ်သန်းသွားလာမှုတွေကိုလည်း တားမြစ်ပေးစေချင်တယ်လို့ အထက်ပါဒေသခံက ပြောပါတယ်။

“လမ်းတွေပျက်တယ်။ ပြန်လည်ပြုပြင်ပေးမှုမရှိဘူး။ ကားတွေလည်းအခက်အခဲဖြစ်တယ်။ ပြည်သူတွေလည်း အခက်အခဲဖြစ်တယ်။ မိုးရွာတုန်းသွားလာထားကြတယ်။ ပြုပြင်မှုလည်းမရှိကြဘူး။ အခွန်ကောက်တယ်ဆိုရင်း လမ်းကောင်းအောင်ပြုပြင်ပေးပေါ့။ အဲ့လိုမဟုတ်ရင် ကားတွေကို တားရမှာ”လို့ အဆိုပါဒေသခံက ဆက်ပြောပါတယ်။

အဆိုပါလမ်းပိုင်းပျက်စီးမှုနဲ့ ကားတွေသွားလာခွင့်ပေးတဲ့အခြေအနေတွေကိုသိရဖို့ ရွှေပန်းကုန်း တိုက်နယ်ပကဖ တာဝန်ခံဆီ မြေလတ်အသံက တယ်လီဖုန်းကတဆင့် ဆက်သွယ်ပေမယ့် ဆက်သွယ်လို့မရခဲ့ပါဘူး။

အဲ့ဒီလမ်းပိုင်းဟာ ရွာတော်၊ လှဒွေ၊ ရွှေပန်းကုန်း၊ ဒီလုံးပို၊ သာစည်၊ မင်းရွာ ကျေးရွာတွေက ဒေသခံတွေ အဓိက အားထားသွားလာနေရတဲ့လမ်းဖြစ်တယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း

ဝက်လက်၊ ဒီဇင်ဘာ ၄၊ ၂၀၂၅။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဝက်လက်မြို့နယ်ကို စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်စဥ် ဖမ်းဆီးသွားတဲ့ ဝက်လက်ဒေသခံ ၅ ဦးရဲ့ ရုပ်အလောင်းတွေကို စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ သိမ်ချောင်းတံတားအောက်မှာ တွေ့ရှိခဲ့တယ်လို့ ဝက်လက်မြို့နယ် ပကဖသတင်းတာဝန်ခံထံက သိရပါတယ်။

ဝက်လက်မြို့နယ်ထဲက ရပ်ကျေး ပကဖ တွေနဲ့ စစ်ကိုင်းမြို့နယ် တပ်ရင်းတွေက နိုဝင်ဘာ ၂၉ ရက်မှာ နယ်မြေရှင်းလင်းရေးလုပ်ဆောင်စဉ် အဲ့ဒီရုပ်အလောင်းတွေကို စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ သိမ်ချောင်းတံတားအောက်မှာ တွေ့ရှိခဲ့တာဖြစ်ပြီး သေဆုံးနေတဲ့ အမျိုးသားတွေဟာ ဝက်လက်မြို့နယ် ရွာတော်ကုန်း၊ တမာကုန်းနဲ့ လှတောရွာက ဒေသခံတွေလို့ သိရပါတယ်။

“ ရွာတော်ကုန်း၊ တမာကုန်း၊ လှတော ကျေးရွာက လို့သိရပါတယ်၊ စစ်ကြောင်းက ဖမ်းခေါ်သွားတဲ့ ဓါးစာခံတွေပါ၊ နယ်မြေရှင်းလင်းရေး လုပ်ရင်းတွေ့တာပါ။” လို့ ဝက်လက်မြို့နယ် ပကဖသတင်းတာဝန်ခံက မြေလတ်အသံကို ပြောပါတယ်။

နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်နေ့မှာ ဆားတောင်ကနေ ရွာသာကြီးအထိုင်စခန်းကို ဖြည့်လာတဲ့အင်အားနဲ့ လှတောရွာအထိုင်စခန်းက ထွက်လာတဲ့ အင်အားတို့ ပေါင်းထားတဲ့ အင်အား ၅၀၀ ကျော်ပါ စစ်ကြောင်းက ဝက်လက်မြို့အတွင်းဝင်ရောက်လာစဉ် ကျေးရွာ ၂၀ ကျော်ကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး ဒေသခံ ၄၀ ကျော်ကို ဓားစာခံ ဖမ်းဆီးသွားခဲ့တာပါ။

ဖမ်းဆီးသွားတဲ့ ဓားစာခံတွေဟာ ဝက်လက်မြို့နယ်နဲ့ ရွေဘိုမြို့နယ်ထဲက အရပ်သားတွေဖြစ်ပြီး နိုဝင်ဘာ ၂၁ ရက် စစ်ကြောင်းပြန်ထွက်ပြီးနောက် ၂၀ ဦးပြန်လွှတ်ပေးခဲ့ကာ ဒီကနေ့အထိ ပြန်လွတ်မလာသေးတဲ့ အရပ်သားတွေလည်းရှိနေသေးသလို အခုလိုသေဆုံးနေတဲ့ ရုပ်အလောင်းတွေလည်းတွေ့ခဲ့တာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

အဲ့ဒီစစ်ကြောင်းဟာ ဝက်လက်မြို့နယ်အတွင်း စစ်ကြောင်းဝင်ရာလမ်းတလျှောက်ကျေးရွာတွေဖြစ်တဲ့ မူးကြီး၊ တံတားဦး၊ ထုံးဘို၊ လိန်ပင်၊ ခေါတော၊ မြင်တော်၊ ဦးတည်ကုန်း၊ တမာကုန်း၊ ရွာတော်ကုန်း၊ ရွာသာကြီး၊ သရက်ကြီး၊ ဘုရားပျံ၊ ဥယျာဉ်မ၊ ကျီးကန်တောင်ရွာ၊ ပင်းဇင်း၊ ကျီးကန်မြောက်ရွာ၊ လှတော၊ ရွှေကျင်၊ စိုင်နိုင်လေးနဲ့ ပုဏ္ဏားရွာတွေကို မီးရှို့ခဲ့ပြီး ဆားတောင်မြို့ အထိုင်စခန်းကို ပြန်လည်ရောက်ရှိနေပါတယ်။

စာတည်း – ဟိန်းစံ

ဝက်လက်၊ နိုဝင်ဘာ ၁၄၊ ၂၀၂၅။

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဝက်လက်မြို့နယ်၊ ပင်းဇင်းကျေးရွာ၊ ကျီးကန်မြောက်ရွာနဲ့ ကျီးရစ်ကန်ရွာတို့ကို စစ်ကော်မရှင်စစ်ကြောင်းက မီးထပ်ရှို့တာကြောင့် အိမ်ခြေ ၁၀၀ နီးပါး မီးလောင် ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

နိုဝင်ဘာ ၁၃ ရက်မနက် ၈ နာရီကျော်မှာ ရွာသာကြီးရွာကထွက်လာတဲ့ တပ်မ ၃၃၊ ရွှေဘို လေ့ကျင့်ရေး ၈ စစ်ကော်မရှင်တပ်တွေအပါအင်အား ၄၅၀ ကျော်က ပင်းဇင်းကျေးရွာကိုမီးရှို့ပြီး နေ့လယ် ၁၂ နာရီကျော်ခန့်မှာ ကျီးကန်မြောက်ရွာက နေအိမ်တွေကိုမီးထပ်ရှို့ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ဒီတခါမီးတင်တာတော့ မီးပုံးပျံဦးကျော်ရင် မှိုင်းတင်သလိုပဲ။ နှစ်ရွာလုံးကတော့ကုန်လုနီးပါး။ အကုန်တော့မကုန်သေးဘူး။ ပင်းဇင်းအရင်ရှို့တာ။ မီးရှို့တဲ့စစ်ကြောင်းကညနေပိုင်း လှတော ပြန်ဝင်တယ်။ လှတောမှာက ဟိုတုန်းကတည်းအထိုင်ရှိတာ။ အခုဆို ၇ ရွာကျော်ပြီး မီးရှို့ခံရတာ”လို့ ဒေသခံတဦးကပြောပါတယ်။

အိမ်ခြေ ၁၇၀ ခန့်ရှိတဲ့ ပင်းဇင်းရွာက နေအိမ် ၅၀ ကျော်မီးလောင်ပျက်စီးပြီး အိမ်ခြေ ၁၅၀ ခန့်ရှိတဲ့ ကျီးကန်မြောက်ရွာက နေအိမ် ၇၀ ခန့်မီးရှို့ခံရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ပင်းဇင်းနဲ့ကျီးကန်မြောက်ရွာကို စစ်ကြောင်းဝင်ချိန် ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တွေက မိုင်းဆွဲတိုက်ခိုက်မှုတွေလောက်သာပြုလုပ်နိုင်ပြီး ထိခိုက်တော့မသိရသေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါ့အပြင် နိုဝင်ဘာ ၁၄ ရက်ဒီမနက်ပိုင်းမှာလည်း စစ်ကော်မရှင်တပ်တွေက ကျီးရစ်ကန်ရွာကို ထပ်မံမီးရှို့နေပြီး ပျက်စီးမှုကိုတော့ သီးခြားအတည်မပြုနိုင်သေးပါဘူး။

အဆိုပါ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေဟာ နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်မှာ ထုံးဘို၊ ရွာတော်ကုန်း၊ တမာကုန်း၊ တံတားဦး၊ နိုဝင်ဘာ ၆ ရက်မှာ ထုံးဘိုကုန်း၊ နိုဝင်ဘာ ၇ ရက်မှာ ကဒူ၊ မြင်တော်၊ နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်မှာ ရွာတော်ကုန်း၊ နိုဝင်ဘာ ၉ ရက်မှာ ထုံးဘို၊ နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက်မှာ လှတောနဲ့ ရွှေကျင်ရွာတို့က စုစုပေါင်း နေအိမ် ၁၀၀ ဝန်းကျင်မီးလောင်ပျက်စီးထားပြီး မြေပြင်မှာပိုများနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စစ်ကော်မရှင်ဘက်က အင်အားအများအပြားနဲ့ကျေးရွာတွေကိုစစ်ကြောင်းထိုးနေတာကြောင့် ဝက်လက်မြို့နယ်ရှိ ကျေးရွာပေါင်း ၂၀ ကျော်က ဒေသခံပြည်သူ ၂၀,၀၀၀ ကျော်ဘေးလွတ်ရာမှာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။

စာတည်း – လင်း